Słów kilka o regionie
Ameryka postbolivarska jest to zespół państw leżących na północy kontynentu Ameryki południowej. Wyjątkiem jest Panama, która to jest zaliczana do Ameryki północnej poprzez położenie w Ameryce centralnej. Łączy je wspólna historia, język, kultura czy też klimat i ukształtowanie powierzchni. Należy do nich 5 państw: Kolumbia, Wenezuela, Ekwador, Panama i Gujana. Dla regionu cechą charakterystyczną jest położenie nad Morzem Karaibskim oraz Pacyfikiem. na terenie tych państw leży także część puszczy amazońskiej, a niektóre z nich są położone częściowo w Andach. W państwach wspomnianych dominuje język hiszpański oraz religia katolicka poprzez współdzieloną przez dłuższy czas historię.
Rys. 1. Mapa przedstawiająca podział administracyjny Wielkiej Kolumbii
Krótka historia regionu
Dzisiejsze państwa leżące na terytoriach nalężących kiedyś do jednego państwa, były zamieszkiwane głównie przez Indian przed przybyciem Europejczyków, a w szczególności Hiszpanów. W 1498 mieszkańcy półwyspu iberyjskiego odkryli dzisiejszą Wenezuelę, a kilka lat później tereny leżące do reszty państw. Kilka wieków później – w 1717 roku powstało na tych ziemiach Wicekrólestwo Nowej Granady, które istniało aż do 1819 roku. Ostatecznie poprzez kryzys monarchi z siedzibą w Madrycie oraz idea rewolucji z Europy doprowadziło do wielu powstań w całej kontrlowanej przez Hiszpanów Ameryce, wyłaniając całkowicie nowe państwa. W 1821 w Bogocie Simon Bolivar proklamował powstanie Wielkiej Kolumbii (hiszp. Gran Colombia), w skład której weszły dzisiejsze: Kolumbia, Panama, Ekwador, Wenezuela, Gujana oraz część Peru. Rok później wojska hiszpańskie oficjalnie złożyły broń uznając niepodległość nowego kraju. Ostatecznie poprzez wewnętrzne różnice pomiędzy narodowościami doprowadziły do upadku „Wielkiej” Kolumbii, krótko po śmierci Bolivara tworząc Kolumbię, Wenezuelę oraz Ekwador. W bliskim odstępie czasowym, Brytyjczycy zajęli Gujanę, a Amerykanie zasponsorowali rebelię Panamczyków przeciw Kolumbii. Dziś kraje te nie należą do najbogatszych, a wręcz walczą często z korupcją i biedą pomimo bogactw naturalnych. Jednak patrząc z innej strony Bolivar stał się symbolem regionu nazywanym łacińskim Georgem Washingtonem. Wskazuje na to wiele rzeczy, takie jak waluta Wenezueli i Boliwi (bolivar, boliviano) Same państwa nazywają często miasta, ulice czy prowincje na jego cześć, a i czasem jego nazwisko pojawia się w nazwach państw (Boliwia, Boliwariańska Republika Wenezueli). Warto także napomnieć, lecz w jedynie w ramach ciekawostki, że społeczności socjalistyczne w krajach postbolivarskich często głoszą o reunifikacji Gran Colombii, co ostatnio na większą skalę działo się w 2019 roku.
Rys. 2. Portret Simona Bolivara
Szybko o gospodarce
Zaczynając od najmniejszej gospodarki, Gujana zajmuje 123 miejsce pod względem PKB na świecie szacowane na około 27 mld USD. Jej głównym elementem jest rolnictwo a konkretniej uprawy ryżu oraz cukrownictwo. Ważne jest także górnictwo w postaci wydobywania boksytu oraz w tym przypadku drugorzędnych diamentów czy złota.
Następnym krajem jest drugie największe państwo regionu, czyli Wenezuela. Zajmuje ona 88 miejsce w rankingu światowym PKB z dorobkiem około 80 mld USD. Głównym atutem i sektorem gospodarki jest wydobywanie ropy naftowej, jednakże do PKB przyczynia się takżę uprawa kawy i kakao oraz wydobywanie złota czy żelaza. Głównym problemem Wenezueli jest hiperinflacja oraz niestabilny rząd po obaleniu dyktatora Maduro.
Przechodząc dalej mamy o wiele mniejsze państwo, jednakże o zdecydowanie większym PKB. Mowa tu o Panamie, która to znajduje się na 81 miejscu w rankingu PKB światowym z szacowanym PKB na 96 mld USD. Panama zawdzięcza tak duże PKB jak na rozmiar państwa dzięki byciu popularną destynacją turystyczną oraz przede wszystkim Kanał Panamski, za który rząd Panamy pobiera opłaty od przepływających okrętów.
Jako wicelider stoi Ekwador, na 67 miejscu (szacuje się około 135 mld USD PKB). Jego głównym sektorem gospodarki jest przedewszystkim wydobycie ropy naftowej oraz uprawa kakao czy bananów do czego dokłada się również eksport krewetek i tuńczyka.
Liderem w regionie pod względem rozmiaru ale również gospodarczo jest Kolumbia. Zajmuje ona 38 miejsce w rankingu śwaitowym PKB z 468mld USD. Jako stabilne państwo, jej największy sektor to Usługi w postaci handlu, turystyki itd. oczywiście Kolumbia wydobywa takżę ropę, ale ma takżę przemysł chemikalny, tekstylny czy przetwórstwa. Warto także dodać, że na kwitnący rozwój przekładają się ożywione relacje z USA, którzy to chętnie inwestują w Kolumbię.
Zdj. 1. Panorama wieżowców w Bogocie
Bibliografia
By Agustín Codazzi, Manuel Maria Paz, Felipe Pérez – Atlas geográfico e histórico de la República de Colombia, 1890.http://www.lablaa.org/blaavirtual/revistas/credencial/junio1993/junio1.htm, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2147388
By Luis Enrique Toro Moreno (1897-1933) – Palacio Legislativo, La Paz // Mesa Gisbert, Carlos D. (2003). Presidentes de Bolivia: Entre urnas y fusiles. El poder ejecutivo, los ministros de Estado. Editorial Gisbert., Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=112068420
By Germán Darío Escobar Álvarez – Imported from 500px (archived version) by the Archive Team. (detail page), CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=71360262