Bartosz Krawczak
Półwysep Indochiński to kontynentalna część Azji Południowo-Wschodniej. Leży na wschód od subkontynentu indyjskiego i na południe od Chin kontynentalnych, graniczy z Oceanem Indyjskim od zachodu i Oceanem Spokojnym od wschodu. Obejmuje Kambodżę, Laos, Mjanmę, Singapur, Tajlandię i Wietnam, a także Malezję.
Półwysep Indochiński wystaje na południe od kontynentu azjatyckiego. Obejmuje kilka pasm górskich rozciągających się od Wyżyny Tybetańskiej na północy, przeplatanych nizinami, w dużej mierze odwadnianymi przez trzy główne systemy rzeczne płynące w kierunku północ-południe: Irawadi (Mjanma), Chao Phraya (w Tajlandii) i Mekong (przepływający przez północno-wschodnią Tajlandię, Laos, Kambodżę i Wietnam). Na południu tworzy Półwysep Malajski, na którym znajdują się południowa Tajlandia i Malezja. Większość z niego ma klimat tropikalny, z wyjątkiem miejsc subtropikalnych, takich jak północny Wietnam.
Grupy etniczne Półwyspu Indochińskiego
Półwysep Indochiński (Wietnam, Laos, Kambodża, Tajlandia, Mjanma) jest jednym z najbardziej zróżnicowanych etnicznie regionów świata, zdominowanym przez ludy nizinne: Wietnamczyków, Laotańczyków, Khmerów, Tajów i Birmańczyków. Region zamieszkuje ponadto setki mniejszości etnicznych, w tym ludy górskie (np. Hmong, Dao, Akha) oraz grupy Austroazjatyckie i Austronezyjskie, szczególnie zróżnicowane w Wietnamie. Główne grupy etniczne (dominujące nizinne):Wietnamczycy (Kinh): Główna grupa w Wietnamie (ok. 85%).Lao: Główna grupa w Laosie.Khmerowie: Główna grupa w Kambodży.Tajowie: Dominująca grupa w Tajlandii.Birmańczycy: Dominująca grupa w Mjanmie.
Kluczowe mniejszości etniczne (podział ogólny):Hmong-Mien (Miao): Zamieszkują głównie górzyste tereny północnego Wietnamu, Laosu i Tajlandii.Tai-Kadai: Tày, Nùng, Thai (różne grupy w Wietnamie i Tajlandii).Austroazjatyckie (Mon-Khmer): Mường, Khmu, Bahnar, Tampuon (często w górach).Austronezyjskie: Cham, Jarai, Ede (głównie w centralnym Wietnamie).Sino-Tibetańskie: Mniejszości chińskie (Hoa w Wietnamie), ludy górskie jak Akha czy Lolo.Inne: Karen, Shan, Chin (Mjanma).
Tajlandia
Państwo leżące w jej południowo-wschodniej części, słynące z ciekawej kultury i budownictwa sakralnego. Ten egzotyczny kraj o zróżnicowanej rzeźbie terenu jest zdominowany przez religię buddyjską. Jego historia sięga czasów X wieku, kiedy to plemiona Taj wyemigrowały z południowo-zachodnich Chin na tereny dzisiejszej Tajlandii. Sama nazwa kraju pochodzi od nazwy ludności, która stanowi około trzech czwartych ogólnej ludności kraju. Są to Tajowie, resztę ludności kraju jest pochodzenia chińskiego lub należy do lokalnych mniejszości etnicznych. Tajlandia jest stosunkowo dobrze rozwiniętym krajem, a ciepły klimat, ciekawa kultura, obca dla mieszkańców Zachodu, sprawiają, że turystyka odgrywa ważną rolę w tym szybko rozwijającym się kraju. Tajlandia zalicza się do krajów o gorącym klimacie. Większa część kraju leży w strefie klimatu zwrotnikowego wilgotnego o monsunowej cyrkulacji powietrza. Część południowa, czyli Półwysep Malajski to obszary o klimacie równikowym wilgotnym. Jedynie obszary Równiny Korat cechują się suchą odmianą klimatu zwrotnikowego, ale nie taką jak na pustyniach. Rzeźbę terenu można podzielić na cztery główne regiony fizycznogeograficzne: obszar górski Tajlandii Północnej, Nizina Menamu, Równina Korat i Półwysep Malajski. Tajlandia jest w większości krajem nizinnym. Wnętrze kraju zajmuje aluwialna Nizina Menamu, rozciągająca się na długości 500 km. Ciągnie się ona od gór na północy kraju do wybrzeży Zatoki Tajlandzkiej. Szata roślinna jest bogata ze względu na wilgotny klimat, lecz dość zdegradowana z powodu działalności rolniczej. Jeszcze w latach 60. XX w. lasy zajmowały ponad połowę powierzchni kraju, obecnie to jedynie około 30% powierzchni kraju.
Wietnam
Wietnam ma dość zróżnicowaną rzeźbę terenu. 30% powierzchni kraju stanowią góry, a 45% wyżyny. Resztę powierzchni kraju stanowią nizinne obszary nadbrzeżne. Obszary nisko położone zajmują 25% powierzchni kraju. Na północnym zachodzie, w strefie przygranicznej z Laosem i Chinami, ciągną się łańcuchy górskie. Są to Sip Song Chau Thai i Hoàng Liên Sơn z najwyższym szczytem kraju Phan Xi Păng o wysokości 3143 m n.p.m. Góry te rozdzielone są doliną Rzeki Czarnej. Na północy kraju leży rozległa wyżyna Việt Bắc, która jest przedłużeniem chińskiej Wyżyny Junnan-Kuejczou. Việt Bắc otoczona jest niewysokimi pasmami górskimi i ograniczona od południa doliną Rzeki Czerwonej. W środkowej i południowej części kraju ciągną się na długości około 1200 km Góry Annamskie. Najwyższym szczytem tych gór jest Phu Xai Lai Leng o wysokości 2711 m n.p.m. Niziny ciągną się wąskim pasem wzdłuż wybrzeża, zwłaszcza wzdłuż wybrzeży Zatoki Tonkińskiej. Największymi regionami nizinnymi w kraju są krainy: Bắc Bộ na północy, obejmująca głównie deltę Rzeki Czerwonej i Nam Bộ na południu, na obszarze delty Mekongu. Na terenach delt występują liczne izolowane wzniesienia – mogoty. Wybrzeże morskie Wietnamu jest niskie i na obszarach delt rzecznych zabagnione. Wzdłuż Gór Annamskich jest na ogół wąskie i często urwiste z niewielkimi zatokami. Pasma górskie występujące na północy kraju (Sip Song Chau Thai i Hoàng Liên Sơn) należą do tzw. pasma mezozoicznego, okalającego masyw indochiński od północy i zachodu i ciągnącego się od Chin do Półwyspu Malajskiego. Wietnam leży w strefie dwóch pasów klimatycznych. Północna część kraju znajduje się w strefie klimatu zwrotnikowego, a południowa część w strefie klimatu równikowego. Wspólną cechą tych dwóch stref klimatycznych w tym państwie jest sezonowość monsunowa. Efektem tego są m.in. sezonowe wiatry, które przynoszą okresowe opady deszczu, poza monsunami. Charakterystycznymi cechami klimatu są: duża wilgotność, stosunkowo duże opady, zwłaszcza na południu i na stokach dowietrznych, a także sezonowo występujące huragany, zwane tajfunami, które pojawiają się w okresie letnio-jesiennym. W kraju istnieje gęsta sieć rzek, zasilana przez deszcze monsunowe. Rzeki Wietnamu charakteryzują się dużymi wahaniami wodostanów, przekraczającymi 10 metrów. Sieć rzeczna Wietnamu należy do zlewiska Morza Południowochińskiego, a tym samym do Oceanu Spokojnego. W górach płyną w głębokich dolinach, tworząc liczne wodospady.
Laos
Laos jest państwem leżącym w Azji Południowo-Wschodniej na Półwyspie Indochińskim. W Laosie, tak jak w innych państwach regionu, dominuje religia i kultura buddyjska oraz panuje, charakterystyczny dla Azji Południowo-Wschodniej, klimat monsunowy. Ten górzysty kraj należy do najuboższych państw świata, podstawą jego gospodarki jest rolnictwo. Większość powierzchni kraju (dokładnie 90%) stanowią góry i wyżyny, które obniżają się w kierunku południowo-zachodnim do granicznej doliny Mekongu. W północno-zachodniej części kraju góry przechodzą w prawy brzeg Mekongu. Na północy występuje szereg ciągnących się południkowo pasm, które należą do Gór Północnoindochińskich, stanowiących orograficzne przedłużenie Hengduan Shan. Góry na północy kraju zbudowane są z kredowych i mezozoicznych wapieni, łupków i piaskowców. W południowej części Gór Północnoindochińskich ciągnie się płaskowyż Sieng-Khuang zwany Równiną Dzbanów. Wznosi się tam najwyższy szczyt kraju – Phu Bia o wysokości 2820 m n.p.m. Na wschodzie wzdłuż granicy z Wietnamem ciągną się krystaliczne Góry Annamskie, z najwyższym szczytem – Rào Cỏ o wysokości 2235 m n.p.m. Góry te zbudowane są z granitów, wapieni oraz ze skał wylewnych, głównie bazaltów. Jedyne obszary nisko położone w Laosie znajdują się w zachodniej części kraju i stanowią obszar doliny Mekongu. Laos leży w strefie klimatu zwrotnikowego o jego monsunowej odmianie, przez co w kraju występuje zjawisko zmiennej cyrkulacji wiatrów, które przekładają się na ich roczny rozkład. Laos jest krajem wilgotnym, obfitującym w opady, przyczyną jest rzeźba terenu, niewielka odległość od zbiorników wodnych jakimi są oceany (Spokojny i Indyjski). Maksimum opadowe przypada na miesiące letnie, kiedy wieje monsun południowo-wschodni. W zimie opady są niskie, ale rosną wraz ze wzrostem wysokości. Najwyższe opady notuje się na południu kraju, gdzie sięgają 3000 mm. Najniższe zaś na północy, gdzie średnio spada około 1000 mm rocznie. Z racji dużych opadów i obecności masywów górskich, sieć rzeczna jest gęsta. Główną rzeką kraju jest Mekong, będący największą rzeką Azji Południowo-Wschodniej. Jej źródła znajdują się w Tybecie. Na odcinku blisko 1800 km Mekong płynie wzdłuż granicy tajlandzko-laotańskiej i wpływa na terytorium Kambodży. Jedynie w północno-zachodniej części Laosu, rzeka ta płynie wewnątrz terytorium kraju. Laos należy do zlewiska Oceanu Spokojnego (Morze Południowochińskie), niemal wszystkie górskie rzeki kraju uchodzą do Mekongu. Nieliczne tylko wypływając z gór uchodzą bezpośrednio do Morza Południowochińskiego, płynąc przez terytorium Wietnamu. Rzeki Laosu, w tym Mekong, cechują się zmiennością swych wodostanów, co jest typowe dla klimatu monsunowego. Wszystkie rzeki kraju są stałe.
Kambodża
Leży w Azji Południowo-Wschodniej. Kraj ten, gdzie większość ludzi wyznaje buddyzm, należy do najuboższych krajów świata, gdzie podstawę gospodarki stanowi rolnictwo. Kambodża w swym okresie dziejowym zasłynęła z komunistycznych rządów tak zwanych Czerwonych Khmerów, kiedy to według niektórych szacunków w masowych egzekucjach zginęło nawet dwa miliony ludzi. Obecnie Kambodża jest stabilną politycznie monarchią konstytucyjną, gdzie funkcjonują zasady demokracji. Krajobraz Kambodży w trzech czwartych powierzchni ogólnej stanowi rozległa i nisko położona aluwialna nizina, zwana Niziną Mekongu. Obszar niziny obejmuje stare zapadlisko tektoniczne, które jeszcze na początku czwartorzędu stanowiło wielką zatokę morską, szeroko otwartą w kierunku Oceanu. Później wypiętrzanie tego obszaru, powodowane działalnością wulkaniczną, w połączeniu z odkładaniem aluwiów nanoszonych przez Mekong, odcięło tę zatokę od morza. Wysokość Niziny Mekongu nie przekracza 100 m n.p.m. Na jej obszarze miejscami wznoszą się izolowane wzgórza osiągając maksymalnie około 600 m n.p.m. Przez wschodnią część niziny przepływa główna rzeka kraju – Mekong, a w zachodniej części leży rozległe jezioro Tonle Sap, będące pozostałością wspomnianej zatoki. Na południowy wschód od równiny leży wierzchołek delty Mekongu, która rozciąga się na terytorium Wietnamu w kierunku Morza Południowochińskiego. Nizinna równina oraz delta są otoczone pasmami górskimi. W południowo-zachodniej części leżą zrębowe Góry Kardamonowe oraz Góry Słonia. Na północy wzdłuż granicy z Tajlandią ciągną się Góry Dangrek. Góry Kardamonowe i Góry Słonia tworzą naturalną barierę fizycznogeograficzną ciągnącą się wzdłuż całego wybrzeża. W górach tych leży najwyższy szczyt kraju – Phnum Aôral o wysokości 1771 m n.p.m. Ciągnący się na północny wąski grzbiet Gór Dangrek to pasmo niewysokich wzniesień o średniej wysokości od 180 do 550 m n.p.m. Góry te stanowią naturalną, północną granicę kraju. Na wschód do Mekongu teren stopniowo podnosi się w kierunku Gór Annamskich. Pomiędzy obszarami górskimi a centralną równiną rozciąga się równinny obszar przejściowy o średniej wysokości nieprzekraczającej 200 m n.p.m. Wzdłuż wybrzeża Kambodży ciągną się małe przybrzeżne wyspy, gdzie największa z nich leży w Zatoce Kompong Som. Kambodża leży w strefie klimatów gorących, a dokładnie zalicza się do klimatu zwrotnikowego o jego monsunowej odmianie. W kraju zaznacza się wyraźny podział na porę deszczową i suchą. Okres deszczy monsunowych przypada na miesiące letnie od połowy maja do połowy października. Wieją wtedy wiatry z południowego zachodu. W tym okresie wzrasta wilgotność powietrza, suma rocznych opadów osiąga 70%. W okresie pory suchej przypadającej na miesiące zimowe, wiatry wieją z kierunku północno-wschodniego, co oznacza niską wilgotność oraz sporadycznie występujące opady deszczu. Cechą tej pory jest także zmienne zachmurzenie. Sieć rzeczna kraju jest dobrze rozwinięta, wszystkie rzeki w Kambodży są stałe, ale cechują się dużymi wahaniami swych wodostanów co wiąże się z nieregularnie występującymi opadami deszczu. Prawie cały obszar Kambodży należy do dorzecza Mekongu, a co za tym idzie do zlewiska Morza Południowochińskiego. Naturalną szatę roślinną Kambodży stanowią niemal wyłącznie lasy, głównie formacje lasów tropikalnych wiecznie zielonych. Jeszcze w latach 60. XX w. lasy porastały około 75% powierzchni kraju. Dziś jednak lasów jest niewiele, ale wciąż zajmują one około 40% powierzchni. Tam gdzie rosły lasy tropikalne, teraz ich miejsce zajmują głównie pola ryżowe, a częściowo także tereny trawiaste i widne lasy wtórne. Równinne obszary przejściowe porasta sawanna o trawach dochodzących do 1,5 m wysokości.
Singapur
Singapur jest wyspiarskim państwem-miastem w Azji Południowo-Wschodniej, położonym na wyspie Singapur oraz kilkudziesięciu mniejszych okolicznych wyspach, na południowym krańcu Półwyspu Malajskiego. Singapur jest jednym z najbardziej rozwiniętych państw świata. Brak granic lądowych. Singapur jest od północy oddzielony wodami cieśniny Johor Strait od Malezji, a od południa Cieśniną Singapurską od Indonezji. Długość linii brzegowej to 193 km. Według singapurskiego urzędu statystycznego powierzchnia kraju wynosi 728,3 km² (stan na 2020 rok). Singapur prowadzi aktywną politykę pozyskiwania lądu z morza – w 1965 roku powierzchnia kraju wynosiła 580 km², a do końca 2030 roku rząd planuje powiększyć ją do 780 km². Kraj jest nizinny. Dwie trzecie wyspy Singapur, zbudowanej przede wszystkim ze skał granitowych, znajduje się poniżej 15 m n.p.m. – średnia wysokość wyspy to 17 m n.p.m. W jej środkowej części znajduje się Bukit Timah (162 m n.p.m.) – najwyższe wzniesienie kraju. W centrum wyspy znajdują się również wzgórza Panjang i Mandai. Na zachodzie i południu ciągną się niższe wzniesienia, zbudowane ze skał osadowych, m.in. Mount Faber. Wschodnią część wyspy tworzy niski płaskowyż, zbudowany z piasków i żwirów, poprzecinany dolinami. Singapur leży w strefie klimatu równikowego w obszarze monsunowym. Cechą klimatu singapurskiego są wysokie i stałe temperatury, duże ilości opadów i wysoki poziom wilgotności. Średnie miesięczne temperatury wahają się od 25 °C w styczniu do 27 °C w czerwcu. Amplitudy dobowe nie przekraczają 7 °C. Najwyższa zarejestrowana temperatura na terenie Singapuru wynosiła 36 °C. Dodatkowym czynnikiem wpływającym na klimat Singapuru jest obecność akwenów morskich. Opady są wysokie i utrzymują się na średnim poziomie 2500 mm rocznie. Opady są całoroczne, największe wartości opadowe notuje się w miesiącach zimowych (od listopada do marca), kiedy wieje monsun północno-wschodni, a najmniejsze kiedy wieje monsun południowo-zachodni (od maja do września). Kwiecień i październik charakteryzują się intensywnymi popołudniowymi ulewami i burzami. Singapur posiada gęstą sieć krótkich strumieni o niskich spadkach. Wiele strumieni, zwłaszcza tych odpływających na północ, ma szerokie ujścia z namorzynami, które rozciągają się daleko w głąb lądu. Najdłuższa rzeka to Seletar — ma 16 km długości.
Malezja (część kontynentalna)
Malezja leży w Azji Południowo-Wschodniej, na północ od równika, obejmuje część kontynentalną na Półwyspie Malajskim (Malezja Zachodnia) i część wyspiarską – północną część Borneo (Malezja Wschodnia).Od północy, na Półwyspie Malajskim, graniczy z Tajlandią (granica ma długość 595 km), a na Borneo na południu z Indonezją (1881 km) a na północy z enklawą Brunei (266 km). Przy południowym krańcu Półwyspu Malajskiego leży na wyspie Singapur, z którym Malezja Zachodnia połączona jest groblą komunikacyjną Johor-Singapur i mostem. W Malezji Zachodniej na Półwyspie Malajskim ciągną się południkowo zerodowane i silnie rozczłonkowane pasma górskie. Największym z nich jest Główny Grzbiet – Banjaran Titiwangsa, biegnący na długości 480 km, którego najwyższy szczyt Gunung Korbu wznosi się na 2183 m n.p.m. Za nim ciągną się pasma Keledang, Banjaran Bintang, Benom i Tahan, gdzie znajduje się najwyższy szczyt Półwyspu Malajskiego Gunung Tahan (2190 m n.p.m.). Pasma te zbudowane są z granitów, kwarcytów, łupków i wapieni. Występują tu liczne zjawiska krasowe. Ponad połowa malezyjskiej części półwyspu wznosi się na ponad 150 m n.p.m. Wzdłuż wybrzeży Malezji Zachodniej ciągną się rozległe, zabagnione niziny; na zachodzie niziny biegną pasem o szerokości 15–80 km, na wschodzie dużo węższym. Równoległe do linii brzegowej wschodniego wybrzeża ciągną się piaszczyste wały o długości ok. 20 km. U wybrzeży leżą niewielkie wyspy, m.in. Penang i Pulau Tioman. Cały obszar Malezji leży w pasie klimatu równikowego, gdzie cyrkulacja monsunowa ma istotny wpływ na pogodę. Stałym elementem jest bardzo wysoka względna wilgotność powietrza – 80–95%, wysokie temperatury powietrza i obfite opady. Średnia temperatura miesięczna to 26–28 °C. W Malezji Zachodniej średnia temperatura roczna wynosi 27 °C na nizinach. Na wybrzeżu Malezji Wschodniej temperatury wahają się do 23 °C do 32 °C. Z racji obfitych opadów deszczu sieć rzeczna w Malezji jest gęsta i zasobna w wodę. Główne rzeki kraju to: na Półwyspie Malajskim – Sungai Pahang (434 km długości), uchodząca do Morza Południowochińskiego i Sungai Perak uchodząca do cieśniny Malakka, a na Borneo – Batang Rajang (563 km).
Mjanma
To kraj górzysty, gdzie obszary górskie zajmują północną, wschodnią i zachodnią część kraju. Centralna część kraju jest nizinna i zajmuje ją Równina Irawadi. Środkowa część kraju – Równina Irawadi jest akumulacyjną nizinną formacją geologiczną o przebiegu południkowym. Tworzy ją rów tektoniczny, który jest zbudowany z utworów trzeciorzędowych, wypełniają go żyzne aluwia. Obszar nizin jest podzielony pasmem niewysokich gór Pegu Yoma na część wschodnią i zachodnią. Góry wznoszą się średnio na wysokość około 600 m n.p.m. najwyższe wzniesienia liczą około 1500 m n.p.m. Tereny górskie dzielą się na trzy regiony. Na zachodzie kraju ciągną się Góry Zachodniobirmańskie o wysokości maksymalnej 3825 m n.p.m. – szczyt Sarametu wnoszący się na granicy z Indiami. Góry te biegną wzdłuż granicy z Indiami i Bangladeszem, a następnie wzdłuż wschodniego brzegu Zatoki Bengalskiej. Góry Zachodniobirmańskie zbudowane są z piaskowców i wapieni pochodzących z kredy. W północnej części kraju, fragment granicy z Chinami tworzą góry Hengduan Shan, gdzie najwyższy szczyt Hkakabo Razi wznosi się na wysokość 5881 m n.p.m. Obszar ten stanowi zarazem kulminację Azji Południowo-Wschodniej. Wschodnia część Mjanmy jest zajęta przez wyżynno-górzysty obszar Szan (prowincja Szan). Najwyższym szczytem tego regionu jest góra Loileng, która wznosi się na wysokość 2745 m n.p.m. Linia brzegowa kraju jest silnie rozwinięta. Na obszarze wód Zatoki Bengalskiej w niewielkiej odległości od wybrzeży Mjanmy leżą dwie stosunkowo duże wyspy: Jnabie o powierzchni 100 km² i Cheduba o powierzchni 523 km². Na Morzu Andamańskim rozciąga się Archipelag Mjeik (Mergui), który składa się z 804 zróżnicowanych wysp, o łącznej powierzchni 3,5 tys. km², z których największa z nich – Kadaň liczy 450 km². Wyspy są częściowo zbudowane z raf koralowych. Archipelag ciągnie się wzdłuż północnej części Półwyspu Malajskiego. Mjanma należy do obszarów sejsmicznych, nawiedzanych przez trzęsienia ziemi. Mjanma leży w większości swojego obszaru w strefie klimatu zwrotnikowego monsunowego, dotyczy to także obszarów na samym południu kraju, gdzie klimat posiada wybitnie morską, wilgotną odmianę. Krańce północne znajdują się pod wpływem klimatu podzwrotnikowego i także o monsunowej odmianie. Jeśli chodzi o wilgotną odmianę, to ta tyczy się nie tylko obszarów leżących na południu kraju, zwłaszcza wybrzeża zachodniego, ale i Gór Arakańskich oraz regionu Szan. Sieć rzeczna kraju jest dobrze rozwinięta i ma wyraźny, warunkowany tektoniczną formą krajobrazu układ południkowy. Główną rzeką kraju jest Irawadi, która przepływa przez zachodnią część równiny o tej samej nazwie.
Gospodarka państw Półwyspu Indochińskiego
Singapur jest najbardziej, po Japonii, rozwiniętym państwem Azji. Ze względu na gwałtowny rozwój gospodarczy od czasów II wojny światowej zalicza się go do „azjatyckich tygrysów”. Sukces gospodarczy Singapur zawdzięcza stabilizacji politycznej, częściowemu planowaniu gospodarczemu, zachęcaniu firm zagranicznych do inwestowania w kraju (dzięki niskim podatkom dla firm w Singapurze działa ponad 3000 zagranicznych przedsiębiorstw), stałemu unowocześnianiu transportu i przemysłu oraz dogodnemu położeniu. Ważną rolę pełni jednak na przykład A*STAR (Agency for Science, Technology and Research), państwowa instytucja, zajmująca się wspieraniem rozwoju przemysłu wysokich technologii. Inną dziedziną znajdującą się pod kontrolą państwa jest polityka mieszkaniowa. Singapur jest czwartym finansowym centrum świata po Londynie, Nowym Jorku i Tokio. Podstawą gospodarki są usługi wytwarzające 68,7% PKB. Budownictwo i przemysł wytwarzają 31,2%, a rolnictwo 0,1%. Singapur jest największym ośrodkiem finansowym, handlowym i bankowym w Azji Południowo-Wschodniej. Działa tutaj 170 banków, z czego ok. 120 zagranicznych oraz 80 towarzystw ubezpieczeniowych. Singapur to centrum wolnocłowego handlu, największa na świecie giełda kauczuku, przypraw korzennych i cyny. W Singapurze najbardziej rozwiniętą gałęzią przemysłu jest przemysł elektroniczny. W Singapurze wytwarza się rocznie połowę światowej produkcji dysków twardych. Na wysokim poziomie stoją przemysł precyzyjny, rafineryjny, chemiczny (leki, tworzywa sztuczne, wyroby gumowe), maszynowy (urządzenia do wydobywania cyny), mechaniczny i stoczniowy. Singapur zaraz po Rotterdamie i Houston jest najważniejszym ośrodkiem przemysłu rafineryjnego, 5 rafinerii przetwarza ropę importowaną z Arabii Saudyjskiej, Iranu, Malezji i Indonezji. Grunty orne zajmują 1,4% powierzchni Singapuru. Rozwinęła się hodowla ryb, głównie akwariowych (z przeznaczeniem na eksport). W 2015 kraj ten odwiedziło 12,052 mln turystów (1,6% więcej niż w roku poprzednim), generując dla niego przychody na poziomie 16,743 mld dolarów. W 2018 Singapur odwiedziło 14,47 mln turystów z całego świata – był piątym najczęściej odwiedzanym miastem świata. Port w Singapurze jest drugim co do wielkości portem na świecie pod względem przeładunku kontenerów (większy znajduje się w Szanghaju). W 2005 roku przeładowano 423 mln t ładunków. Do portu łącznie zawija ok. 130 tys. statków rocznie. W Singapurze znajduje się największe w Azji Południowo-Wschodniej lotnisko. W 2005 roku wartość eksportu wyniosła 230 mld USD, a importu 200 mld USD. Eksportuje się przede wszystkim maszyny i urządzenia elektroniczne, dobra konsumpcyjne, produkty ropopochodne. Importuje się aparaturę telekomunikacyjną, maszyny, ropę naftową i żywność. Singapur handluje głównie z Malezją, Indonezją, Stanami Zjednoczonymi i Chinami.
Malezja zaliczana jest do krajów rozwijających się, o wysokim tempie rozwoju gospodarczego. Jeszcze w latach 60. XX w. gospodarka Malezji opierała się na eksporcie surowców – przede wszystkim kauczuku i cyny, które stanowiły 85% eksportu. W Malezji występują największe na świecie złoża rud cyny – ok. 20% zasobów światowych, obfite złoża ropy naftowej oraz gazu ziemnego na Morzu Południowochińskim.
Kambodża jest jednym z najbiedniejszych państw na świecie. Od 1986 rozpoczął się proces prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych oraz zakładów rzemieślniczych. Przemysł jest słabo rozwinięty – funkcjonują tylko małe fabryki kauczuku, tartaki i zakłady przemysłu spożywczego, dlatego wielce ważnym elementem gospodarki kraju jest rolnictwo. ONZ zalicza Kambodżę do grupy jednych z najsłabiej rozwiniętych państw świata (tzw. LDC – Least Developed Countries). Kambodża posiada niewiele surowców mineralnych, są to: fosforyty, kamienie szlachetne (rubiny, szafiry), rudy żelaza, boksyty, rudy manganu, sól kamienna, ropa naftowa, gaz ziemny. Obecnie wydobywa się sól kamienną, fosforyty, kamienie szlachetne i rudy żelaza. Boksyty nie są eksploatowane. W 1992 zasoby gazu ziemnego w Kambodży szacowano na 1500-3500 mld m³, a rezerwy ropy naftowej na 50-100 mln baryłek.
Mjanma to jedno z najuboższych państw Azji Południowo-Wschodniej. Produkt krajowy brutto na głowę mieszkańca liczony parytetem siły nabywczej wyniósł w 2019 r. 6244 USD, podczas gdy liczony kursem walutowym 1244 USD. W latach 2013–2018 wzrost gospodarczy wyniósł średnio ok. 7% rocznie. W rankingu „Doing Business 2020” Mjanma została sklasyfikowana na 165. pozycji na 190 badanych państw – najniżej ze wszystkich państw ASEAN. W ramach Unijnego Ogólnego Systemu Preferencji Taryfowych (GSP) Mjanma sklasyfikowana została jako jedno z państw najsłabiej rozwiniętych (LDC) i cieszy się obecnie jednostronnym przywilejem bezcłowego dostępu do rynku unijnego, umożliwiającym eksport wszystkich towarów z wyjątkiem broni i amunicji (Everything But Arms). Rolnictwo odgrywa ważną rolę w gospodarce narodowej. Zatrudnienie w nim znajduje ok. 50% społeczeństwa i wytwarza wg różnych szacunków ok. 25–30% PKB. Charakteryzuje się małymi gospodarstwami rolnymi, niskimi zarobkami i niską wydajnością. Długa, mierząca ok. 2,8 tys. km, linia brzegowa stwarza dobre warunki dla połowów morskich oraz hodowli krewetek. Występują również akweny wód śródlądowych, dzięki czemu rozwijane jest także rybołówstwo śródlądowe. W zakresie produkcji przemysłowej, przoduje branża ropy i gazu, której produkty (głównie gaz ziemny) mają znaczący udział w eksporcie. Ważnymi gałęziami są także: przemysł przetwórstwa spożywczego, włókienniczy i odzieżowy. Ponadto ma miejsce wydobycie: miedzi, cyny, żelaza, niklu i innych metali. Ważne dla gospodarki jest wydobycie kamieni szlachetnych i półszlachetnych, przede wszystkim jadeitu i rubinów. Jedynie 40% domostw ma dostęp do elektryczności. Mjanma charakteryzuje się najniższym zużyciem energii elektrycznej per capita w całej Azji Południowo-Wschodniej.
Laos jest krajem rozwijającym się. 80% ludności zatrudnia się w rolnictwie, które dostarcza 49% PKB. W lasach prowadzi się wyrąb drzewa tekowego, hebanu, palisandru i drzew różanych. Przemysł jest słabo rozwinięty. Zwiększa się poziom sektora usług. Od 1989 roku rozwija się turystyka. W 2015 roku kraj ten odwiedziło 3,543 mln turystów (12% więcej niż w roku poprzednim), generując dla niego przychody na poziomie 679 mln dolarów.
Wietnam – 15 najludniejsze państwo świata według danych Ministerstwa Finansów Socjalistycznej Republiki Wietnamu w 2013 PKB wyniósł 3 694 100 mld đồngów (tj. około 174 mld USD).
Wietnam jest drugim państwem na świecie (po Brazylii) pod względem uprawy kawy. Słynie także z upraw ryżu, herbaty, ananasów i tytoniu. 3 lutego 1994 roku USA zniosły embargo handlowe, co wpłynęło pozytywnie na wzrost produkcji i eksportu wietnamskiego na rynkach światowych.
Rybołówstwo (w 2005 r. 1,9 mln ton ryb, mięczaków i skorupiaków, z tego 1,8 mln ton złowionych na Pacyfiku). Dynamicznie rozwija się akwakultura: ryby (np. panga, tilapia, wężogłów), krewetki, mięczaki. Eksport krewetek przyniósł wietnamskiej gospodarce narodowej w 2007 roku 1,5 mld dolarów przychodów, eksport pangi kolejne 979 mln dolarów. Wytwarzanie żelaza i stali, maszynowy, chemiczny i cementowy, obuwniczy i odzieżowy. Emisja równoważnika dwutlenku węgla z Wietnamu wyniosła w 1990 roku prawie 100 Mt, z czego zaledwie 20,187 Mt stanowiła emisja dwutlenku węgla.
W 2015 roku kraj ten odwiedziło 7,944 mln turystów (0,9% więcej niż w roku poprzednim), generując dla niego przychody na poziomie 7,301 mld dolarów.
Encyklopedia Geograficzna Świata: Azja. Wydawnictwo OPRES, Kraków 1998 ISBN 83-85909-37-0
Zdjęcia na licencji Creative Commons