{"id":34,"date":"2026-03-04T23:59:25","date_gmt":"2026-03-04T22:59:25","guid":{"rendered":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/?p=34"},"modified":"2026-03-04T23:59:25","modified_gmt":"2026-03-04T22:59:25","slug":"azja-wschodnia-charakterystyka-geograficzna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/2026\/03\/04\/azja-wschodnia-charakterystyka-geograficzna\/","title":{"rendered":"Azja Wschodnia &#8211; charakterystyka geograficzna"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image alignright size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"250\" height=\"250\" src=\"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-40\" style=\"width:314px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/image.png 250w, https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/image-150x150.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 250px) 100vw, 250px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Mapa Azji Wschodniej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>W Azji Wschodniej znajduj\u0105 si\u0119 Korea Po\u0142udniowa, Korea P\u00f3\u0142nocna, Japonia, Chiny i Tajwan.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Korea Po\u0142udniowa<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Korea Po\u0142udniowa to pa\u0144stwo w Azji Wschodniej, po\u0142o\u017cone w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci P\u00f3\u0142wyspu Korea\u0144skiego. Od p\u00f3\u0142nocy graniczy z Kore\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105 (238 km), a poprzez wody terytorialne z Japoni\u0105 (od wschodu i po\u0142udnia) oraz Chinami (od zachodu). Powierzchnia kraju wynosi oko\u0142o 100 tys. km\u00b2. Stolic\u0105 kraju jest Seul. Natomiast liczba ludno\u015bci wynosi oko\u0142o 53 mln. W tym po\u0142owa Korea\u0144czyk\u00f3w mieszka w metropolii Seulu.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Rze\u017aba terenu<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"591\" height=\"679\" src=\"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-11.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-119\" srcset=\"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-11.png 591w, https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-11-261x300.png 261w\" sizes=\"auto, (max-width: 591px) 100vw, 591px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Mapa Korei Po\u0142udniowej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Korea Po\u0142udniowa jest krajem <strong>g\u00f3rzysto-wy\u017cynnym<\/strong> \u2013 g\u00f3ry zajmuj\u0105 oko\u0142o 70% powierzchni. Najwa\u017cniejszym pasmem s\u0105 <strong>G\u00f3ry Wschodniokorea\u0144skie<\/strong> (pasmo T\u2019aebaek), ci\u0105gn\u0105ce si\u0119 wzd\u0142u\u017c wschodniego wybrze\u017ca. Najwy\u017cszy szczyt w kontynentalnej cz\u0119\u015bci kraju to <strong>Jirisan<\/strong> (1915 m n.p.m.). Najwy\u017cszym punktem ca\u0142ego pa\u0144stwa jest wulkan <strong>Hallasan<\/strong> (1950 m n.p.m.) na wyspie <strong>Jeju<\/strong>, po\u0142o\u017conej ok. 100 km na po\u0142udnie od p\u00f3\u0142wyspu.<\/p>\n\n\n\n<p>Wybrze\u017ce wschodnie jest wysokie i s\u0142abo urozmaicone, natomiast po\u0142udniowe i zachodnie \u2013 riasowe, z licznymi zatokami, p\u00f3\u0142wyspami i wyspami. Wzd\u0142u\u017c zachodniego i po\u0142udniowego wybrze\u017ca wyst\u0119puj\u0105 pasy nizin aluwialnych.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Klimat<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Korea Po\u0142udniowa le\u017cy w strefie klimatu <strong>umiarkowanego ciep\u0142ego monsunowego<\/strong>, a na po\u0142udniowych kra\u0144cach wyst\u0119puje klimat podzwrotnikowy morski.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Zima<\/strong> jest ch\u0142odna, ale \u0142agodniejsza na po\u0142udniu.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Lato<\/strong> jest ciep\u0142e i wilgotne.<\/li>\n\n\n\n<li>Roczna suma opad\u00f3w wynosi od 1250 do 1500 mm, z maksimum w lecie.<\/li>\n\n\n\n<li>Pod koniec lata i jesieni\u0105 kraj nawiedzaj\u0105 <strong>tajfuny<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Klimat kszta\u0142towany jest przez monsuny \u2013 latem wilgotne znad Oceanu Spokojnego, zim\u0105 suche i ch\u0142odne z kontynentu azjatyckiego.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wody<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Rzeki Korei s\u0105 kr\u00f3tkie, g\u00f3rskie i nie\u017ceglowne. Cechuj\u0105 si\u0119 du\u017c\u0105 zmienno\u015bci\u0105 stan\u00f3w wody ze wzgl\u0119du na monsuny.<\/p>\n\n\n\n<p>Najwa\u017cniejsze rzeki:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Nakdong-gang<\/strong> \u2013 512 km (uchodzi do Cie\u015bniny Korea\u0144skiej),<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Han-gang<\/strong> \u2013 488 km (uchodzi do Morza \u017b\u00f3\u0142tego).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Brakuje du\u017cych jezior naturalnych, natomiast w g\u00f3rach powsta\u0142o wiele zbiornik\u00f3w sztucznych.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Gleby, flora i fauna<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Gleby s\u0105 przewa\u017cnie \u017cyzne \u2013 na p\u00f3\u0142nocy dominuj\u0105 gleby brunatne, na po\u0142udniu czerwone gleby ferralitowe, a w dolinach rzek \u017cyzne mady.<\/p>\n\n\n\n<p>Oko\u0142o <strong>2\/3 powierzchni kraju pokrywaj\u0105 lasy<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>na p\u00f3\u0142nocy \u2013 lasy mieszane i iglaste,<\/li>\n\n\n\n<li>na po\u0142udniu \u2013 lasy zimozielone i podzwrotnikowe (z bambusami i kameli\u0105),<\/li>\n\n\n\n<li>w g\u00f3rach \u2013 lasy iglaste.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Fauna jest charakterystyczna dla regionu mand\u017curskiego. Wyst\u0119puj\u0105 m.in. nied\u017awied\u017a himalajski, jelenie wschodnie oraz liczne gatunki ptak\u00f3w (np. ba\u017canty).<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ochrona przyrody<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Obszary chronione zajmuj\u0105 oko\u0142o <strong>2,6% powierzchni kraju<\/strong>.<br>Do najwa\u017cniejszych park\u00f3w narodowych nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Seoraksan National Park<\/strong>,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Hallasan National Park<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Korea P\u00f3\u0142nocna<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Korea\u0144ska Republika Ludowo-Demokratyczna (KRLD)<\/strong> le\u017cy w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci P\u00f3\u0142wyspu Korea\u0144skiego w Azji Wschodniej. Graniczy z trzema pa\u0144stwami: Chinami, Rosj\u0105 i Kore\u0105 Po\u0142udniow\u0105. Korea P\u00f3\u0142nocna zajmuje p\u00f3\u0142nocn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107\u00a0P\u00f3\u0142wyspu Korea\u0144skiego\u00a0o powierzchni 120 540\u00a0km\u00b2. Stolic\u0105 kraju jest <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pjongjang\">Pjongjang<\/a>. Pa\u0144stwo zamieszkuje ponad 26 mln ludzi.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Rze\u017aba terenu<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"573\" height=\"603\" src=\"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-12.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-120\" style=\"width:573px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-12.png 573w, https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-12-285x300.png 285w\" sizes=\"auto, (max-width: 573px) 100vw, 573px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Mapa Korei P\u00f3\u0142nocnej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Korea P\u00f3\u0142nocna znajduje si\u0119 w obr\u0119bie <strong>Masywu Chi\u0144sko-Korea\u0144skiego<\/strong>, p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci platformy chi\u0144skiej. Pod\u0142o\u017ce jest <strong>prekambryjskie i krystaliczne<\/strong> \u2013 gnejsy, \u0142upki, marmury i amfibolity, miejscami przykryte ska\u0142ami paleozoicznymi (kwarcyty, \u0142upki).<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Przewa\u017caj\u0105 tereny <strong>wy\u017cynno-g\u00f3rskie<\/strong>, szczeg\u00f3lnie na p\u00f3\u0142nocy.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>G\u00f3ry P\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skie<\/strong> dziel\u0105 si\u0119 na pasma: Ch\u014fgyury\u014fng, Nangrim, Puj\u014flly\u014fng i Hamgy\u014fng.<\/li>\n\n\n\n<li>G\u00f3ry te przechodz\u0105 w <strong>G\u00f3ry Wschodniomand\u017curskie<\/strong>, a najwy\u017cszym szczytem kraju jest <strong>Pektu-san<\/strong> (wygas\u0142y wulkan, 2744 m n.p.m.).<\/li>\n\n\n\n<li>Ku po\u0142udniowi i zachodowi teren przechodzi w <strong>p\u0142askowy\u017ce Kaema i Amnoka\u0144ski<\/strong>, pokryte ska\u0142ami wylewnymi wulkanicznego pochodzenia.<\/li>\n\n\n\n<li>Wzd\u0142u\u017c wschodniego wybrze\u017ca ci\u0105gn\u0105 si\u0119 <strong>G\u00f3ry Wschodniokorea\u0144skie<\/strong>, z pasmem granitowym zwanym <strong>G\u00f3rami Diamentowymi<\/strong>, najwy\u017cszy szczyt <strong>Piro-bong \u2013 1638 m n.p.m.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>G\u00f3ry opadaj\u0105 \u0142agodnie ku zachodowi w kierunku nizin nadbrze\u017cnych, po\u0142o\u017conych przy Morzu \u017b\u00f3\u0142tym.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Linia brzegowa<\/strong> r\u00f3\u017cni si\u0119 charakterem:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Wschodnia \u2013 wyr\u00f3wnana, wysokie brzegi, szerokie zatoki (np. Y\u014fngh\u016dng-man, Hamh\u016dng-man).<\/li>\n\n\n\n<li>Zachodnia \u2013 riasowa, rozcz\u0142onkowana, liczne p\u00f3\u0142wyspy i zatoki (Taedong-man, Haeju-man) oraz przybrze\u017cne wyspy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Klimat<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Korea P\u00f3\u0142nocna ma <strong>klimat kontynentalny<\/strong>, z wyra\u017anymi czterema porami roku i sezonow\u0105 por\u0105 deszczow\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Zima<\/strong> \u2013 d\u0142uga i ch\u0142odna. Wiatry p\u00f3\u0142nocne i p\u00f3\u0142nocno-zachodnie znad Syberii przynosz\u0105 \u015bnie\u017cyce. <\/li>\n\n\n\n<li><strong>Lato<\/strong> \u2013 kr\u00f3tkie, gor\u0105ce, wilgotne i deszczowe, pod wp\u0142ywem po\u0142udniowych i po\u0142udniowo-wschodnich monsun\u00f3w znad Oceanu Spokojnego. Oko\u0142o 60% rocznych opad\u00f3w przypada od czerwca do wrze\u015bnia.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wiosna i jesie\u0144<\/strong> \u2013 okresy przej\u015bciowe z \u0142agodnymi temperaturami i zmiennymi wiatrami.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Tajfuny<\/strong> \u2013 pojawiaj\u0105 si\u0119 przynajmniej raz w roku, zwykle p\u00f3\u017anym latem lub wczesn\u0105 jesieni\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wody<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Sie\u0107 rzeczna jest dobrze rozwini\u0119ta, z asymetri\u0105 odp\u0142ywu \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 rzek uchodzi do Morza \u017b\u00f3\u0142tego, sp\u0142ywaj\u0105c z g\u00f3r ku zachodowi.<\/p>\n\n\n\n<p>Najwi\u0119ksze rzeki:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Amnok-gang<\/strong> \u2013 790 km<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ch\u2019\u014fngch\u2019\u014fn-gang<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nam-gang<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Chaery\u014fng-gang<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Tuman-gang<\/strong> \u2013 521 km, uchodzi do Morza Japo\u0144skiego<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Jezior naturalnych jest niewiele. Liczne s\u0105 natomiast <strong>\u017ar\u00f3d\u0142a mineralne<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Gleby, flora i fauna<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p><strong>Gleby:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Centralna cz\u0119\u015b\u0107 kraju \u2013 brunatne kambisole o du\u017cej zawarto\u015bci pr\u00f3chnicy.<\/li>\n\n\n\n<li>G\u00f3ry \u2013 odmiana g\u00f3rska kambisol\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li>Inne typy: litosole, histosole.<\/li>\n\n\n\n<li>Doliny rzeczne \u2013 fluwisole.<\/li>\n\n\n\n<li>Wybrze\u017ca \u2013 gleby zasolone pod wp\u0142ywem silnych p\u0142yw\u00f3w morskich.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Flora:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Lasy pokrywaj\u0105 <strong>61% powierzchni kraju<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n<li>Lasy mieszane: lipa mand\u017curska, jesion, d\u0105b, topola, sosna.<\/li>\n\n\n\n<li>W wy\u017cszych partiach \u2013 lasy iglaste: sosny korea\u0144skie, modrzewie, jod\u0142y.<\/li>\n\n\n\n<li>Powy\u017cej 2000 m n.p.m. \u2013 \u0142\u0105ki alpejskie.<\/li>\n\n\n\n<li>Wschodnie wybrze\u017ce w du\u017cej cz\u0119\u015bci zosta\u0142o przekszta\u0142cone przez dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Fauna:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Charakterystyczna dla Regionu Mand\u017curskiego.<\/li>\n\n\n\n<li>Ssaki: nied\u017awied\u017a himalajski, tygrys syberyjski i jele\u0144 wschodni.<\/li>\n\n\n\n<li>Ptaki: liczne gatunki \u015bpiewaj\u0105ce i ba\u017canty.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ochrona przyrody<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Dok\u0142adne dane o ochronie \u015brodowiska s\u0105 ograniczone.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Niska liczba prywatnych samochod\u00f3w ogranicza emisj\u0119 spalin.<\/li>\n\n\n\n<li>Ma\u0142e wykorzystanie paliw kopalnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Surowce naturalne i zagospodarowanie przestrzeni<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p><strong>Zasoby naturalne:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>W\u0119giel, ropa naftowa, o\u0142\u00f3w, wolfram, cynk, grafit, magnezyt, rudy \u017celaza, mied\u017a, z\u0142oto, piryt, s\u00f3l, fluoryt, energia wodna.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Zagospodarowanie przestrzeni:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Grunty orne \u2013 14%<\/li>\n\n\n\n<li>Uprawy sta\u0142e \u2013 2%<\/li>\n\n\n\n<li>Lasy \u2013 60%<\/li>\n\n\n\n<li>Inne \u2013 23%<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Chiny<\/h2>\n\n\n\n<p>Chiny le\u017c\u0105 w Azji Wschodniej i cz\u0119\u015bci Azji \u015arodkowej. Powierzchnia kraju wynosi 9 597 000 km\u00b2 (bez Tajwanu) \u2013 3. miejsce na \u015bwiecie. Stolic\u0105 kraju jest Pekin. Populacja w tym kraju to prawie 1\/5 ludno\u015bci \u015bwiata, czyli 1,4 mld. Chiny granicz\u0105 l\u0105dowo z 14 pa\u0144stwami, co czyni je jednym z kraj\u00f3w o najd\u0142u\u017cszej \u0142\u0105cznej linii granicznej na \u015bwiecie. S\u0105siaduj\u0105 z nimi:\u00a0Afganistan, Bhutan, Indie, Kazachstan, Kirgistan, Korea P\u00f3\u0142nocna, Laos, Mjanma (Birma), Mongolia, Nepal, Pakistan, Rosja, Tad\u017cykistan oraz Wietnam.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-15-1024x768.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-123\" srcset=\"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-15-1024x768.png 1024w, https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-15-300x225.png 300w, https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-15-768x576.png 768w, https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-15-1536x1152.png 1536w, https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-15-2048x1536.png 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Mur Chi\u0144ski<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ukszta\u0142towanie powierzchni<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>75% powierzchni powy\u017cej 500 m n.p.m.<\/p>\n\n\n\n<p>12% \u2013 niziny, 23% \u2013 tereny powy\u017cej 3000 m n.p.m.<\/p>\n\n\n\n<p>Najwy\u017cszy punkt: <strong>Mt. Everest<\/strong> \u2013 8848 m (na granicy z Nepalem)<\/p>\n\n\n\n<p>Najni\u017cszy punkt: depresja w Kotlinie Turfa\u0144skiej \u2013 154 m p.p.m.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wne regiony:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Wschodnie Chiny: niziny, niskie i \u015brednie g\u00f3ry (~3000 m)<\/li>\n\n\n\n<li>P\u00f3\u0142nocno-wschodnie: Nizina Mand\u017curska, G\u00f3ry Wielki i Ma\u0142y Chingan<\/li>\n\n\n\n<li>P\u00f3\u0142nocno-zachodnie: Wy\u017cyny i pustynie (A\u0142aszan, Ordos, Wy\u017cyna Lessowa)<\/li>\n\n\n\n<li>Po\u0142udniowo-zachodnie: Wy\u017cyna Tybeta\u0144ska, Himalaje, Karakorum, Kunlun, Hengduan Shan<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Klimat<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Pasy klimatyczne: zwrotnikowy (po\u0142udnie), podzwrotnikowy (\u015brodek), umiarkowany (p\u00f3\u0142noc).<\/li>\n\n\n\n<li>Wsch\u00f3d i po\u0142udniowy wsch\u00f3d \u2013 klimat monsunowy, opady letnie 1200\u20132000 mm.<\/li>\n\n\n\n<li>P\u00f3\u0142noc \u2013 klimat umiarkowany kontynentalny, opady 600\u2013700 mm, zim\u0105 \u20135\u00b0C, latem 27\u201330\u00b0C (Pekin).<\/li>\n\n\n\n<li>P\u00f3\u0142nocno-zachodnie pustynie \u2013 skrajny klimat kontynentalny, opady 50\u2013200 mm, zim\u0105 \u201320\u00b0C do 0\u00b0C, latem 35\u201350\u00b0C.<\/li>\n\n\n\n<li>Tybet \u2013 klimat wysokog\u00f3rski, subpolarny, sucho i opady g\u0142\u00f3wnie \u015bnieg.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wody<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>G\u0119sta sie\u0107 rzeczna \u2013 najwi\u0119cej na Nizinie Chi\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Rzeki g\u0142\u00f3wne:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Jangcy (Chang Jiang)<\/strong> \u2013 5520 km, uchodzi do Morza Wschodniochi\u0144skiego<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Huang He (\u017b\u00f3\u0142ta Rzeka)<\/strong> \u2013 4670 km, delta w Zatoce Pohaj<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Per\u0142a (Zhu Jiang)<\/strong> \u2013 2130 km, Morze Po\u0142udniowochi\u0144skie<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Jeziora: najwi\u0119ksze Poyang Hu \u2013 3583 km\u00b2 (s\u0142odkowodne), Kuku-nor\/Qinghai \u2013 4600 km\u00b2 (s\u0142onowodne).<\/p>\n\n\n\n<p>Lodowce w Tybecie, Himalajach, Tienszanie.<\/p>\n\n\n\n<p>Wielki Kana\u0142 (1782 km) \u2013 najd\u0142u\u017cszy kana\u0142 \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Gleby<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>P\u00f3\u0142nocno-wschodnie: luwisole, czarnoziemy, kasztanoziemy.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015arodkowe: kambisole (m.in. Dolina Lessowa).<\/p>\n\n\n\n<p>Po\u0142udniowo-wschodnie: arkisole (lateryzacja).<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00f3\u0142nocno-zachodnie: kserosole, yernosole (suche warunki).<\/p>\n\n\n\n<p>Tybet: g\u00f3rskie kambisole, kserosole; litosole i regosole w g\u00f3rach.<\/p>\n\n\n\n<p>Doliny rzeczne: fluwisole; tereny podmok\u0142e: glejsole i histosole.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Flora<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Lasy: ok. 12% powierzchni, g\u0142\u00f3wnie Mand\u017curia.<\/p>\n\n\n\n<p>Typy las\u00f3w: li\u015bciaste, mieszane, iglaste, zimnozielone monsunowe, tropikalne (Junnan, Hajnan).<\/p>\n\n\n\n<p>Regiony p\u00f3\u0142nocne: stepy, pustynie, p\u00f3\u0142pustynie; ro\u015blinno\u015b\u0107 krzewinkowa i trawiasta.<\/p>\n\n\n\n<p>Pi\u0119tra ro\u015blinne w g\u00f3rach: 3000\u20134000 m \u2013 \u0142\u0105ki wysokog\u00f3rskie, powy\u017cej 4000 m \u2013 nagie ska\u0142y i wysokog\u00f3rskie pustynie.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Fauna<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p><strong>Symbol Chin:<\/strong> panda wielka.<\/p>\n\n\n\n<p>Tybet: jaka, gazela tybeta\u0144ska, kozioro\u017cec syberyjski, irbis, nied\u017awied\u017a tybeta\u0144ski, s\u0119py himalajskie.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00f3\u0142nocne stepy\/pustynie: wielb\u0142\u0105d dwugarbny, ko\u0144 Przewalskiego, ku\u0142an.<\/p>\n\n\n\n<p>Wsch\u00f3d (Mand\u017curia): jele\u0144 wschodni, pi\u017cmowiec, goral himalajski, jenot; drapie\u017cniki: lampart amurski, tygrys syberyjski; ptaki: \u017curaw mand\u017curski, nied\u017awied\u017a brunatny.<\/p>\n\n\n\n<p>Po\u0142udnie (Indochi\u0144ski region Chin): s\u0142o\u0144 indyjski, mund\u017cak, lamparty, gibon hulok, bielik bia\u0142obrzuchy, aligator chi\u0144ski, pyton tygrysi, kobra kr\u00f3lewska.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ochrona przyrody<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Pierwszy obszar chroniony: 1956 r.<\/p>\n\n\n\n<p>Chronione obszary: g\u00f3ry (Syczuan, Junnan, A\u0142taj, Tienszan), kras (Guilin), masywy g\u00f3rskie Tai Shan (Shandong) \u2013 UNESCO.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Tajwan<\/h2>\n\n\n\n<p>Pa\u0144stwo wyspiarskie w Azji Wschodniej. Sk\u0142ada si\u0119 z g\u0142\u00f3wnej wyspy Tajwan oraz archipelag\u00f3w Peskador\u00f3w, Kinmen, Mazu i innych ma\u0142ych wysepek. Powierzchnia: <strong>36 188 km\u00b2<\/strong>. Granice morskie: Cie\u015bnina Tajwa\u0144ska od zachodu (Chiny), od po\u0142udnia z Filipinami. Wymiary wyspy: d\u0142ugo\u015b\u0107 ~395 km, szeroko\u015b\u0107 ~144 km. Pa\u0144stwo zamieszkuje oko\u0142o 24 mln ludzi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"224\" height=\"224\" src=\"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-14.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-122\" srcset=\"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-14.png 224w, https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-14-150x150.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 224px) 100vw, 224px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Mapa Tajwanu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Budowa geologiczna i rze\u017aba<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>G\u00f3ry i wy\u017cyny zajmuj\u0105 ok. <strong>2\/3 powierzchni<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Wyspa g\u00f3rzysta i sejsmicznie aktywna (\u015brednio 10 wstrz\u0105s\u00f3w rocznie).<\/p>\n\n\n\n<p>Najwy\u017cszy szczyt: <strong>Yu Shan \u2013 3997 m n.p.m.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wne pasma g\u00f3rskie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Zhongyang Shanmai <\/li>\n\n\n\n<li>Yushan Shanmai<\/li>\n\n\n\n<li>Ali Shanmai<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Zachodnia cz\u0119\u015b\u0107 wyspy \u2013 niziny: Pingdong, Taizhong, Taibei, Yilan.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Klimat<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Strefa klimatu <strong>zwrotnikowego wilgotnego z monsunu<\/strong>, p\u00f3\u0142noc \u2013 podzwrotnikowy.<\/p>\n\n\n\n<p>Wp\u0142yw ciep\u0142ego pr\u0105du morskiego Kuro Siwo.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015arednie temperatury zim\u0105: 15\u201320 \u00b0C, latem: 28\u201330 \u00b0C.<\/p>\n\n\n\n<p>Wysokie opady roczne: 2500 mm, w g\u00f3rach nawet do 6000 mm.<\/p>\n\n\n\n<p>Charakterystyczne zjawiska: <strong>tajfuny<\/strong>, 3\u20134 rocznie (koniec lata\/pocz\u0105tek jesieni).<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wody<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>G\u0119sta i zasobna sie\u0107 rzeczna; rzeki kr\u00f3tkie, z progami i wodospadami.<\/p>\n\n\n\n<p>Najd\u0142u\u017csza rzeka: <strong>Zhuoshui Xi \u2013 170 km<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Wszystkie rzeki uchodz\u0105 do Oceanu Spokojnego.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Gleby<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Dominuj\u0105 <strong>gleby ferralitowe<\/strong> (czerwona i czerwono-\u017c\u00f3\u0142ta).<\/p>\n\n\n\n<p>Doliny rzeczne \u2013 aluwialne fluwisole, g\u00f3ry \u2013 gleby inicjalne (litosole).<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Flora<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Lasy pokrywaj\u0105 <strong>58% powierzchni wyspy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Pi\u0119trowo\u015b\u0107 ro\u015blinno\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Niziny (&lt;600 m): wiecznie zielone lasy z palmami i bambusami.<\/li>\n\n\n\n<li>600\u20131800 m: podzwrotnikowe lasy li\u015bciaste.<\/li>\n\n\n\n<li>1800\u20132400 m: lasy iglaste i twardolistne.<\/li>\n\n\n\n<li>2400\u20133000 m: lasy stref umiarkowanych (jod\u0142a, \u015bwierk).<\/li>\n\n\n\n<li>3000 m: ro\u015blinno\u015b\u0107 alpejska.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Wybrze\u017ca i uj\u015bcia rzek \u2013 lasy namorzynowe.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Fauna<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Region Indochi\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n<p>Du\u017ce ssaki: jelenie wschodnie, dzik, serau.<\/p>\n\n\n\n<p>Drapie\u017cniki: nied\u017awied\u017a himalajski, pantery mgliste, koty bengalskie.<\/p>\n\n\n\n<p>Ma\u0142py: g\u0142\u00f3wnie makaki.<\/p>\n\n\n\n<p>Ptaki: liczne gatunki, w tym truku\u015bniki.<\/p>\n\n\n\n<p>Gady: pyton tygrysi \u2013 najwi\u0119kszy przedstawiciel.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Japonia<\/h2>\n\n\n\n<p>Pa\u0144stwo wyspiarskie w Azji Wschodniej, mi\u0119dzy Pacyfikiem a Morzem Japo\u0144skim, na wsch\u00f3d od P\u00f3\u0142wyspu Korea\u0144skiego. Powierzchnia: 377 915 km\u00b2. Granice morskie z: Chinami, Kore\u0105 Po\u0142udniow\u0105, Rosj\u0105. Stolic\u0105 kraju jest Tokio. Populacja kraju wynosi oko\u0142o 124 mln ludzi. Kraj dzieli si\u0119 na cztery g\u0142\u00f3wne wyspy: Hokkaido, Honsiu, Sikoku, Kiusiu. Po\u0142o\u017cony jest na \u201ePier\u015bcieniu Ognia\u201d  w strefie wysokiej aktywno\u015bci sejsmicznej i wulkanicznej.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ukszta\u0142towanie i rze\u017aba terenu<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Kraj g\u00f3rzysty \u2013 4\/5 powierzchni, \u015brednia wysoko\u015b\u0107: 438 m. Najwy\u017cszy szczyt: stratowulkan Fud\u017ci \u2013 3776 m n.p.m. Brak du\u017cych r\u00f3wnin; g\u0142\u00f3wne niziny: Kant\u014d, Ishikari, Tokachi. Stara skorupa kontynentalna (prekambryjskie granity i gnejsy), ska\u0142y paleozoiczne, mezozoiczne, kenozoiczne, liczne ska\u0142y wulkaniczne.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"684\" src=\"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-13-1024x684.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-121\" srcset=\"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-13-1024x684.png 1024w, https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-13-300x200.png 300w, https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-13-768x513.png 768w, https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-13-1536x1025.png 1536w, https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-13-2048x1367.png 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Stratowulkan Fud\u017ci<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wulkanizm i sejsmika<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>200 wulkan\u00f3w, w tym 60 czynnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Aktywne wulkanicznie pasy: wschodni (Morze Japo\u0144skie), zachodni (\u0141uk Kurylski).<\/p>\n\n\n\n<p>Rocznie ok. 1000 trz\u0119sie\u0144 ziemi; tsunami to realne zagro\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Klimat<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Trzy strefy: umiarkowana (Hokkaido, p\u00f3\u0142noc Honsiu), podzwrotnikowa (\u015brodkowe i po\u0142udniowe Honsiu, Sikoku, Kiusiu), zwrotnikowa (po\u0142udnie Kiusiu, Riukiu).<\/p>\n\n\n\n<p>Wyra\u017ane cztery pory roku (poza wyspami Nansei).<\/p>\n\n\n\n<p>Monsuny i pr\u0105dy morskie (Kuro-shio, Oya-shio) wp\u0142ywaj\u0105 na opady i temperatur\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Maksymalne opady: Riukiu \u2013 do 3900 mm rocznie.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Hydrologia<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Kr\u00f3tkie, g\u00f3rskie rzeki z du\u017cym potencja\u0142em hydroenergetycznym.<\/p>\n\n\n\n<p>Najd\u0142u\u017csze: Shinano (367 km), Tone (322 km), Ishikari (268 km).<\/p>\n\n\n\n<p>Ponad 600 jezior, najwi\u0119ksze: Biwa (670 km\u00b2).<\/p>\n\n\n\n<p>Wysokie jeziora wulkaniczne i termalne (onseny).<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Gleby<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Dominuj\u0105 gleby g\u00f3rskie le\u015bne, gleby wulkaniczne bogate w pr\u00f3chnic\u0119, aluwialne w dolinach rzecznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Na nizinach po\u0142udniowych \u2013 \u017c\u00f3\u0142toziemy i ferrasole.<\/p>\n\n\n\n<p>Oko\u0142o po\u0142owa grunt\u00f3w ornych jest sztucznie nawadniana.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Flora<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Lasy zajmuj\u0105 ~66% powierzchni kraju; ponad 150 gatunk\u00f3w drzew, wiele endemit\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Lasy borealne na Hokkaido, lasy li\u015bciaste w p\u00f3\u0142nocnym Honsiu, wiecznie zielone podzwrotnikowe na po\u0142udniu Honsiu, Sikoku, Kiusiu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bambusy, wi\u015bnie (sakura), morela japo\u0144ska (ume) \u2013 charakterystyczna flora kulturowa.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W Azji Wschodniej znajduj\u0105 si\u0119 Korea Po\u0142udniowa, Korea P\u00f3\u0142nocna, Japonia, Chiny i Tajwan. Korea Po\u0142udniowa Korea Po\u0142udniowa to pa\u0144stwo w Azji Wschodniej, po\u0142o\u017cone w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci P\u00f3\u0142wyspu Korea\u0144skiego. Od p\u00f3\u0142nocy graniczy z Kore\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105 (238 km), a poprzez wody terytorialne z Japoni\u0105 (od wschodu i po\u0142udnia) oraz Chinami (od zachodu). Powierzchnia kraju wynosi oko\u0142o 100 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-34","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124,"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34\/revisions\/124"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}