![\"\"](\"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/obraz-3.png\")
<\/figure>\n\n\n\nTajlandia<\/p>\n\n\n\n
Pa\u0144stwo le\u017c\u0105ce w jej po\u0142udniowo-wschodniej cz\u0119\u015bci, s\u0142yn\u0105ce z ciekawej kultury i budownictwa sakralnego. Ten egzotyczny kraj o zr\u00f3\u017cnicowanej rze\u017abie terenu jest zdominowany przez religi\u0119 buddyjsk\u0105. Jego historia si\u0119ga czas\u00f3w X wieku, kiedy to plemiona Taj wyemigrowa\u0142y z po\u0142udniowo-zachodnich Chin na tereny dzisiejszej Tajlandii. Sama nazwa kraju pochodzi od nazwy ludno\u015bci, kt\u00f3ra stanowi oko\u0142o trzech czwartych og\u00f3lnej ludno\u015bci kraju. S\u0105 to Tajowie, reszt\u0119 ludno\u015bci kraju jest pochodzenia chi\u0144skiego lub nale\u017cy do lokalnych mniejszo\u015bci etnicznych. Tajlandia jest stosunkowo dobrze rozwini\u0119tym krajem, a ciep\u0142y klimat, ciekawa kultura, obca dla mieszka\u0144c\u00f3w Zachodu, sprawiaj\u0105, \u017ce turystyka odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w tym szybko rozwijaj\u0105cym si\u0119 kraju. Tajlandia zalicza si\u0119 do kraj\u00f3w o gor\u0105cym klimacie. Wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 kraju le\u017cy w strefie klimatu zwrotnikowego wilgotnego o monsunowej cyrkulacji powietrza. Cz\u0119\u015b\u0107 po\u0142udniowa, czyli P\u00f3\u0142wysep Malajski to obszary o klimacie r\u00f3wnikowym wilgotnym. Jedynie obszary R\u00f3wniny Korat cechuj\u0105 si\u0119 such\u0105 odmian\u0105 klimatu zwrotnikowego, ale nie tak\u0105 jak na pustyniach. Rze\u017ab\u0119 terenu mo\u017cna podzieli\u0107 na cztery g\u0142\u00f3wne regiony fizycznogeograficzne: obszar g\u00f3rski Tajlandii P\u00f3\u0142nocnej, Nizina Menamu, R\u00f3wnina Korat i P\u00f3\u0142wysep Malajski. Tajlandia jest w wi\u0119kszo\u015bci krajem nizinnym. Wn\u0119trze kraju zajmuje aluwialna Nizina Menamu, rozci\u0105gaj\u0105ca si\u0119 na d\u0142ugo\u015bci 500\u00a0km. Ci\u0105gnie si\u0119 ona od g\u00f3r na p\u00f3\u0142nocy kraju do wybrze\u017cy Zatoki Tajlandzkiej. Szata ro\u015blinna jest bogata ze wzgl\u0119du na wilgotny klimat, lecz do\u015b\u0107 zdegradowana z powodu dzia\u0142alno\u015bci rolniczej. Jeszcze w latach 60. XX w. lasy zajmowa\u0142y ponad po\u0142ow\u0119 powierzchni kraju, obecnie to jedynie oko\u0142o 30% powierzchni kraju.<\/p>\n\n\n\n
Wietnam<\/p>\n\n\n\n
Wietnam ma do\u015b\u0107 zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 rze\u017ab\u0119 terenu. 30% powierzchni kraju stanowi\u0105 g\u00f3ry, a 45% wy\u017cyny. Reszt\u0119 powierzchni kraju stanowi\u0105 nizinne obszary nadbrze\u017cne. Obszary nisko po\u0142o\u017cone zajmuj\u0105 25% powierzchni kraju. Na p\u00f3\u0142nocnym zachodzie, w strefie przygranicznej z Laosem i Chinami, ci\u0105gn\u0105 si\u0119 \u0142a\u0144cuchy g\u00f3rskie. S\u0105 to Sip Song Chau Thai i Ho\u00e0ng Li\u00ean S\u01a1n z najwy\u017cszym szczytem kraju Phan Xi P\u0103ng o wysoko\u015bci 3143 m n.p.m. G\u00f3ry te rozdzielone s\u0105 dolin\u0105 Rzeki Czarnej. Na p\u00f3\u0142nocy kraju le\u017cy rozleg\u0142a wy\u017cyna Vi\u1ec7t B\u1eafc, kt\u00f3ra jest przed\u0142u\u017ceniem chi\u0144skiej Wy\u017cyny Junnan-Kuejczou. Vi\u1ec7t B\u1eafc otoczona jest niewysokimi pasmami g\u00f3rskimi i ograniczona od po\u0142udnia dolin\u0105 Rzeki Czerwonej. W \u015brodkowej i po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci kraju ci\u0105gn\u0105 si\u0119 na d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 1200 km G\u00f3ry Annamskie. Najwy\u017cszym szczytem tych g\u00f3r jest Phu Xai Lai Leng o wysoko\u015bci 2711 m n.p.m. Niziny ci\u0105gn\u0105 si\u0119 w\u0105skim pasem wzd\u0142u\u017c wybrze\u017ca, zw\u0142aszcza wzd\u0142u\u017c wybrze\u017cy Zatoki Tonki\u0144skiej. Najwi\u0119kszymi regionami nizinnymi w kraju s\u0105 krainy: B\u1eafc B\u1ed9 na p\u00f3\u0142nocy, obejmuj\u0105ca g\u0142\u00f3wnie delt\u0119 Rzeki Czerwonej i Nam B\u1ed9 na po\u0142udniu, na obszarze delty Mekongu. Na terenach delt wyst\u0119puj\u0105 liczne izolowane wzniesienia \u2013 mogoty. Wybrze\u017ce morskie Wietnamu jest niskie i na obszarach delt rzecznych zabagnione. Wzd\u0142u\u017c G\u00f3r Annamskich jest na og\u00f3\u0142 w\u0105skie i cz\u0119sto urwiste z niewielkimi zatokami. Pasma g\u00f3rskie wyst\u0119puj\u0105ce na p\u00f3\u0142nocy kraju (Sip Song Chau Thai i Ho\u00e0ng Li\u00ean S\u01a1n) nale\u017c\u0105 do tzw. pasma mezozoicznego, okalaj\u0105cego masyw indochi\u0144ski od p\u00f3\u0142nocy i zachodu i ci\u0105gn\u0105cego si\u0119 od Chin do P\u00f3\u0142wyspu Malajskiego. Wietnam le\u017cy w strefie dw\u00f3ch pas\u00f3w klimatycznych. P\u00f3\u0142nocna cz\u0119\u015b\u0107 kraju znajduje si\u0119 w strefie klimatu zwrotnikowego, a po\u0142udniowa cz\u0119\u015b\u0107 w strefie klimatu r\u00f3wnikowego. Wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0105 tych dw\u00f3ch stref klimatycznych w tym pa\u0144stwie jest sezonowo\u015b\u0107 monsunowa. Efektem tego s\u0105 m.in. sezonowe wiatry, kt\u00f3re przynosz\u0105 okresowe opady deszczu, poza monsunami. Charakterystycznymi cechami klimatu s\u0105: du\u017ca wilgotno\u015b\u0107, stosunkowo du\u017ce opady, zw\u0142aszcza na po\u0142udniu i na stokach dowietrznych, a tak\u017ce sezonowo wyst\u0119puj\u0105ce huragany, zwane tajfunami, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 w okresie letnio-jesiennym. W kraju istnieje g\u0119sta sie\u0107 rzek, zasilana przez deszcze monsunowe. Rzeki Wietnamu charakteryzuj\u0105 si\u0119 du\u017cymi wahaniami wodostan\u00f3w, przekraczaj\u0105cymi 10 metr\u00f3w. Sie\u0107 rzeczna Wietnamu nale\u017cy do zlewiska Morza Po\u0142udniowochi\u0144skiego, a tym samym do Oceanu Spokojnego. W g\u00f3rach p\u0142yn\u0105 w g\u0142\u0119bokich dolinach, tworz\u0105c liczne wodospady.<\/p>\n\n\n\n
Laos<\/p>\n\n\n\n
Laos jest pa\u0144stwem le\u017c\u0105cym w Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej na P\u00f3\u0142wyspie Indochi\u0144skim. W Laosie, tak jak w innych pa\u0144stwach regionu, dominuje religia i kultura buddyjska oraz panuje, charakterystyczny dla Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej, klimat monsunowy. Ten g\u00f3rzysty kraj nale\u017cy do najubo\u017cszych pa\u0144stw \u015bwiata, podstaw\u0105 jego gospodarki jest rolnictwo. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 powierzchni kraju (dok\u0142adnie 90%) stanowi\u0105 g\u00f3ry i wy\u017cyny, kt\u00f3re obni\u017caj\u0105 si\u0119 w kierunku po\u0142udniowo-zachodnim do granicznej doliny Mekongu. W p\u00f3\u0142nocno-zachodniej cz\u0119\u015bci kraju g\u00f3ry przechodz\u0105 w prawy brzeg Mekongu. Na p\u00f3\u0142nocy wyst\u0119puje szereg ci\u0105gn\u0105cych si\u0119 po\u0142udnikowo pasm, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do G\u00f3r P\u00f3\u0142nocnoindochi\u0144skich, stanowi\u0105cych orograficzne przed\u0142u\u017cenie Hengduan Shan. G\u00f3ry na p\u00f3\u0142nocy kraju zbudowane s\u0105 z kredowych i mezozoicznych wapieni, \u0142upk\u00f3w i piaskowc\u00f3w. W po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci G\u00f3r P\u00f3\u0142nocnoindochi\u0144skich ci\u0105gnie si\u0119 p\u0142askowy\u017c Sieng-Khuang zwany R\u00f3wnin\u0105 Dzban\u00f3w. Wznosi si\u0119 tam najwy\u017cszy szczyt kraju \u2013 Phu Bia o wysoko\u015bci 2820 m n.p.m. Na wschodzie wzd\u0142u\u017c granicy z Wietnamem ci\u0105gn\u0105 si\u0119 krystaliczne G\u00f3ry Annamskie, z najwy\u017cszym szczytem \u2013 R\u00e0o C\u1ecf o wysoko\u015bci 2235 m n.p.m. G\u00f3ry te zbudowane s\u0105 z granit\u00f3w, wapieni oraz ze ska\u0142 wylewnych, g\u0142\u00f3wnie bazalt\u00f3w. Jedyne obszary nisko po\u0142o\u017cone w Laosie znajduj\u0105 si\u0119 w zachodniej cz\u0119\u015bci kraju i stanowi\u0105 obszar doliny Mekongu. Laos le\u017cy w strefie klimatu zwrotnikowego o jego monsunowej odmianie, przez co w kraju wyst\u0119puje zjawisko zmiennej cyrkulacji wiatr\u00f3w, kt\u00f3re przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 na ich roczny rozk\u0142ad. Laos jest krajem wilgotnym, obfituj\u0105cym w opady, przyczyn\u0105 jest rze\u017aba terenu, niewielka odleg\u0142o\u015b\u0107 od zbiornik\u00f3w wodnych jakimi s\u0105 oceany (Spokojny i Indyjski). Maksimum opadowe przypada na miesi\u0105ce letnie, kiedy wieje monsun po\u0142udniowo-wschodni. W zimie opady s\u0105 niskie, ale rosn\u0105 wraz ze wzrostem wysoko\u015bci. Najwy\u017csze opady notuje si\u0119 na po\u0142udniu kraju, gdzie si\u0119gaj\u0105 3000 mm. Najni\u017csze za\u015b na p\u00f3\u0142nocy, gdzie \u015brednio spada oko\u0142o 1000 mm rocznie. Z racji du\u017cych opad\u00f3w i obecno\u015bci masyw\u00f3w g\u00f3rskich, sie\u0107 rzeczna jest g\u0119sta. G\u0142\u00f3wn\u0105 rzek\u0105 kraju jest Mekong, b\u0119d\u0105cy najwi\u0119ksz\u0105 rzek\u0105 Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej. Jej \u017ar\u00f3d\u0142a znajduj\u0105 si\u0119 w Tybecie. Na odcinku blisko 1800 km Mekong p\u0142ynie wzd\u0142u\u017c granicy tajlandzko-laota\u0144skiej i wp\u0142ywa na terytorium Kambod\u017cy. Jedynie w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej cz\u0119\u015bci Laosu, rzeka ta p\u0142ynie wewn\u0105trz terytorium kraju. Laos nale\u017cy do zlewiska Oceanu Spokojnego (Morze Po\u0142udniowochi\u0144skie), niemal wszystkie g\u00f3rskie rzeki kraju uchodz\u0105 do Mekongu. Nieliczne tylko wyp\u0142ywaj\u0105c z g\u00f3r uchodz\u0105 bezpo\u015brednio do Morza Po\u0142udniowochi\u0144skiego, p\u0142yn\u0105c przez terytorium Wietnamu. Rzeki Laosu, w tym Mekong, cechuj\u0105 si\u0119 zmienno\u015bci\u0105 swych wodostan\u00f3w, co jest typowe dla klimatu monsunowego. Wszystkie rzeki kraju s\u0105 sta\u0142e.<\/p>\n\n\n\n
Kambod\u017ca<\/p>\n\n\n\n
Le\u017cy w Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej. Kraj ten, gdzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi wyznaje buddyzm, nale\u017cy do najubo\u017cszych kraj\u00f3w \u015bwiata, gdzie podstaw\u0119 gospodarki stanowi rolnictwo. Kambod\u017ca w swym okresie dziejowym zas\u0142yn\u0119\u0142a z komunistycznych rz\u0105d\u00f3w tak zwanych Czerwonych Khmer\u00f3w, kiedy to wed\u0142ug niekt\u00f3rych szacunk\u00f3w w masowych egzekucjach zgin\u0119\u0142o nawet dwa miliony ludzi. Obecnie Kambod\u017ca jest stabiln\u0105 politycznie monarchi\u0105 konstytucyjn\u0105, gdzie funkcjonuj\u0105 zasady demokracji. Krajobraz Kambod\u017cy w trzech czwartych powierzchni og\u00f3lnej stanowi rozleg\u0142a i nisko po\u0142o\u017cona aluwialna nizina, zwana Nizin\u0105 Mekongu. Obszar niziny obejmuje stare zapadlisko tektoniczne, kt\u00f3re jeszcze na pocz\u0105tku czwartorz\u0119du stanowi\u0142o wielk\u0105 zatok\u0119 morsk\u0105, szeroko otwart\u0105 w kierunku Oceanu. P\u00f3\u017aniej wypi\u0119trzanie tego obszaru, powodowane dzia\u0142alno\u015bci\u0105 wulkaniczn\u0105, w po\u0142\u0105czeniu z odk\u0142adaniem aluwi\u00f3w nanoszonych przez Mekong, odci\u0119\u0142o t\u0119 zatok\u0119 od morza. Wysoko\u015b\u0107 Niziny Mekongu nie przekracza 100 m n.p.m. Na jej obszarze miejscami wznosz\u0105 si\u0119 izolowane wzg\u00f3rza osi\u0105gaj\u0105c maksymalnie oko\u0142o 600 m n.p.m. Przez wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 niziny przep\u0142ywa g\u0142\u00f3wna rzeka kraju \u2013 Mekong, a w zachodniej cz\u0119\u015bci le\u017cy rozleg\u0142e jezioro Tonle Sap, b\u0119d\u0105ce pozosta\u0142o\u015bci\u0105 wspomnianej zatoki. Na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od r\u00f3wniny le\u017cy wierzcho\u0142ek delty Mekongu, kt\u00f3ra rozci\u0105ga si\u0119 na terytorium Wietnamu w kierunku Morza Po\u0142udniowochi\u0144skiego. Nizinna r\u00f3wnina oraz delta s\u0105 otoczone pasmami g\u00f3rskimi. W po\u0142udniowo-zachodniej cz\u0119\u015bci le\u017c\u0105 zr\u0119bowe G\u00f3ry Kardamonowe oraz G\u00f3ry S\u0142onia. Na p\u00f3\u0142nocy wzd\u0142u\u017c granicy z Tajlandi\u0105 ci\u0105gn\u0105 si\u0119 G\u00f3ry Dangrek. G\u00f3ry Kardamonowe i G\u00f3ry S\u0142onia tworz\u0105 naturaln\u0105 barier\u0119 fizycznogeograficzn\u0105 ci\u0105gn\u0105c\u0105 si\u0119 wzd\u0142u\u017c ca\u0142ego wybrze\u017ca. W g\u00f3rach tych le\u017cy najwy\u017cszy szczyt kraju \u2013 Phnum A\u00f4ral o wysoko\u015bci 1771 m n.p.m. Ci\u0105gn\u0105cy si\u0119 na p\u00f3\u0142nocny w\u0105ski grzbiet G\u00f3r Dangrek to pasmo niewysokich wzniesie\u0144 o \u015bredniej wysoko\u015bci od 180 do 550 m n.p.m. G\u00f3ry te stanowi\u0105 naturaln\u0105, p\u00f3\u0142nocn\u0105 granic\u0119 kraju. Na wsch\u00f3d do Mekongu teren stopniowo podnosi si\u0119 w kierunku G\u00f3r Annamskich. Pomi\u0119dzy obszarami g\u00f3rskimi a centraln\u0105 r\u00f3wnin\u0105 rozci\u0105ga si\u0119 r\u00f3wninny obszar przej\u015bciowy o \u015bredniej wysoko\u015bci nieprzekraczaj\u0105cej 200 m n.p.m. Wzd\u0142u\u017c wybrze\u017ca Kambod\u017cy ci\u0105gn\u0105 si\u0119 ma\u0142e przybrze\u017cne wyspy, gdzie najwi\u0119ksza z nich le\u017cy w Zatoce Kompong Som. Kambod\u017ca le\u017cy w strefie klimat\u00f3w gor\u0105cych, a dok\u0142adnie zalicza si\u0119 do klimatu zwrotnikowego o jego monsunowej odmianie. W kraju zaznacza si\u0119 wyra\u017any podzia\u0142 na por\u0119 deszczow\u0105 i such\u0105. Okres deszczy monsunowych przypada na miesi\u0105ce letnie od po\u0142owy maja do po\u0142owy pa\u017adziernika. Wiej\u0105 wtedy wiatry z po\u0142udniowego zachodu. W tym okresie wzrasta wilgotno\u015b\u0107 powietrza, suma rocznych opad\u00f3w osi\u0105ga 70%. W okresie pory suchej przypadaj\u0105cej na miesi\u0105ce zimowe, wiatry wiej\u0105 z kierunku p\u00f3\u0142nocno-wschodniego, co oznacza nisk\u0105 wilgotno\u015b\u0107 oraz sporadycznie wyst\u0119puj\u0105ce opady deszczu. Cech\u0105 tej pory jest tak\u017ce zmienne zachmurzenie. Sie\u0107 rzeczna kraju jest dobrze rozwini\u0119ta, wszystkie rzeki w Kambod\u017cy s\u0105 sta\u0142e, ale cechuj\u0105 si\u0119 du\u017cymi wahaniami swych wodostan\u00f3w co wi\u0105\u017ce si\u0119 z nieregularnie wyst\u0119puj\u0105cymi opadami deszczu. Prawie ca\u0142y obszar Kambod\u017cy nale\u017cy do dorzecza Mekongu, a co za tym idzie do zlewiska Morza Po\u0142udniowochi\u0144skiego. Naturaln\u0105 szat\u0119 ro\u015blinn\u0105 Kambod\u017cy stanowi\u0105 niemal wy\u0142\u0105cznie lasy, g\u0142\u00f3wnie formacje las\u00f3w tropikalnych wiecznie zielonych. Jeszcze w latach 60. XX w. lasy porasta\u0142y oko\u0142o 75% powierzchni kraju. Dzi\u015b jednak las\u00f3w jest niewiele, ale wci\u0105\u017c zajmuj\u0105 one oko\u0142o 40% powierzchni. Tam gdzie ros\u0142y lasy tropikalne, teraz ich miejsce zajmuj\u0105 g\u0142\u00f3wnie pola ry\u017cowe, a cz\u0119\u015bciowo tak\u017ce tereny trawiaste i widne lasy wt\u00f3rne. R\u00f3wninne obszary przej\u015bciowe porasta sawanna o trawach dochodz\u0105cych do 1,5 m wysoko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Singapur<\/p>\n\n\n\n
Singapur jest wyspiarskim pa\u0144stwem-miastem w Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej, po\u0142o\u017conym na wyspie Singapur oraz kilkudziesi\u0119ciu mniejszych okolicznych wyspach, na po\u0142udniowym kra\u0144cu P\u00f3\u0142wyspu Malajskiego. Singapur jest jednym z najbardziej rozwini\u0119tych pa\u0144stw \u015bwiata. Brak granic l\u0105dowych. Singapur jest od p\u00f3\u0142nocy oddzielony wodami cie\u015bniny Johor Strait od Malezji, a od po\u0142udnia Cie\u015bnin\u0105 Singapursk\u0105 od Indonezji. D\u0142ugo\u015b\u0107 linii brzegowej to 193 km. Wed\u0142ug singapurskiego urz\u0119du statystycznego powierzchnia kraju wynosi 728,3 km\u00b2 (stan na 2020 rok). Singapur prowadzi aktywn\u0105 polityk\u0119 pozyskiwania l\u0105du z morza \u2013 w 1965 roku powierzchnia kraju wynosi\u0142a 580 km\u00b2, a do ko\u0144ca 2030 roku rz\u0105d planuje powi\u0119kszy\u0107 j\u0105 do 780 km\u00b2. Kraj jest nizinny. Dwie trzecie wyspy Singapur, zbudowanej przede wszystkim ze ska\u0142 granitowych, znajduje si\u0119 poni\u017cej 15 m n.p.m. \u2013 \u015brednia wysoko\u015b\u0107 wyspy to 17 m n.p.m. W jej \u015brodkowej cz\u0119\u015bci znajduje si\u0119 Bukit Timah (162 m n.p.m.) \u2013 najwy\u017csze wzniesienie kraju. W centrum wyspy znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wzg\u00f3rza Panjang i Mandai. Na zachodzie i po\u0142udniu ci\u0105gn\u0105 si\u0119 ni\u017csze wzniesienia, zbudowane ze ska\u0142 osadowych, m.in. Mount Faber. Wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wyspy tworzy niski p\u0142askowy\u017c, zbudowany z piask\u00f3w i \u017cwir\u00f3w, poprzecinany dolinami. Singapur le\u017cy w strefie klimatu r\u00f3wnikowego w obszarze monsunowym. Cech\u0105 klimatu singapurskiego s\u0105 wysokie i sta\u0142e temperatury, du\u017ce ilo\u015bci opad\u00f3w i wysoki poziom wilgotno\u015bci. \u015arednie miesi\u0119czne temperatury wahaj\u0105 si\u0119 od 25 \u00b0C w styczniu do 27 \u00b0C w czerwcu. Amplitudy dobowe nie przekraczaj\u0105 7 \u00b0C. Najwy\u017csza zarejestrowana temperatura na terenie Singapuru wynosi\u0142a 36 \u00b0C. Dodatkowym czynnikiem wp\u0142ywaj\u0105cym na klimat Singapuru jest obecno\u015b\u0107 akwen\u00f3w morskich. Opady s\u0105 wysokie i utrzymuj\u0105 si\u0119 na \u015brednim poziomie 2500 mm rocznie. Opady s\u0105 ca\u0142oroczne, najwi\u0119ksze warto\u015bci opadowe notuje si\u0119 w miesi\u0105cach zimowych (od listopada do marca), kiedy wieje monsun p\u00f3\u0142nocno-wschodni, a najmniejsze kiedy wieje monsun po\u0142udniowo-zachodni (od maja do wrze\u015bnia). Kwiecie\u0144 i pa\u017adziernik charakteryzuj\u0105 si\u0119 intensywnymi popo\u0142udniowymi ulewami i burzami. Singapur posiada g\u0119st\u0105 sie\u0107 kr\u00f3tkich strumieni o niskich spadkach. Wiele strumieni, zw\u0142aszcza tych odp\u0142ywaj\u0105cych na p\u00f3\u0142noc, ma szerokie uj\u015bcia z namorzynami, kt\u00f3re rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 daleko w g\u0142\u0105b l\u0105du. Najd\u0142u\u017csza rzeka to Seletar \u2014 ma 16 km d\u0142ugo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Malezja (cz\u0119\u015b\u0107 kontynentalna)<\/p>\n\n\n\n
Malezja le\u017cy w Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej, na p\u00f3\u0142noc od r\u00f3wnika, obejmuje cz\u0119\u015b\u0107 kontynentaln\u0105 na P\u00f3\u0142wyspie Malajskim (Malezja Zachodnia) i cz\u0119\u015b\u0107 wyspiarsk\u0105 \u2013 p\u00f3\u0142nocn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Borneo (Malezja Wschodnia).Od p\u00f3\u0142nocy, na P\u00f3\u0142wyspie Malajskim, graniczy z Tajlandi\u0105 (granica ma d\u0142ugo\u015b\u0107 595 km), a na Borneo na po\u0142udniu z Indonezj\u0105 (1881 km) a na p\u00f3\u0142nocy z enklaw\u0105 Brunei (266 km). Przy po\u0142udniowym kra\u0144cu P\u00f3\u0142wyspu Malajskiego le\u017cy na wyspie Singapur, z kt\u00f3rym Malezja Zachodnia po\u0142\u0105czona jest grobl\u0105 komunikacyjn\u0105 Johor-Singapur i mostem. W Malezji Zachodniej na P\u00f3\u0142wyspie Malajskim ci\u0105gn\u0105 si\u0119 po\u0142udnikowo zerodowane i silnie rozcz\u0142onkowane pasma g\u00f3rskie. Najwi\u0119kszym z nich jest G\u0142\u00f3wny Grzbiet \u2013 Banjaran Titiwangsa, biegn\u0105cy na d\u0142ugo\u015bci 480 km, kt\u00f3rego najwy\u017cszy szczyt Gunung Korbu wznosi si\u0119 na 2183 m n.p.m. Za nim ci\u0105gn\u0105 si\u0119 pasma Keledang, Banjaran Bintang, Benom i Tahan, gdzie znajduje si\u0119 najwy\u017cszy szczyt P\u00f3\u0142wyspu Malajskiego Gunung Tahan (2190 m n.p.m.). Pasma te zbudowane s\u0105 z granit\u00f3w, kwarcyt\u00f3w, \u0142upk\u00f3w i wapieni. Wyst\u0119puj\u0105 tu liczne zjawiska krasowe. Ponad po\u0142owa malezyjskiej cz\u0119\u015bci p\u00f3\u0142wyspu wznosi si\u0119 na ponad 150 m n.p.m. Wzd\u0142u\u017c wybrze\u017cy Malezji Zachodniej ci\u0105gn\u0105 si\u0119 rozleg\u0142e, zabagnione niziny; na zachodzie niziny biegn\u0105 pasem o szeroko\u015bci 15\u201380 km, na wschodzie du\u017co w\u0119\u017cszym. R\u00f3wnoleg\u0142e do linii brzegowej wschodniego wybrze\u017ca ci\u0105gn\u0105 si\u0119 piaszczyste wa\u0142y o d\u0142ugo\u015bci ok. 20 km. U wybrze\u017cy le\u017c\u0105 niewielkie wyspy, m.in. Penang i Pulau Tioman. Ca\u0142y obszar Malezji le\u017cy w pasie klimatu r\u00f3wnikowego, gdzie cyrkulacja monsunowa ma istotny wp\u0142yw na pogod\u0119. Sta\u0142ym elementem jest bardzo wysoka wzgl\u0119dna wilgotno\u015b\u0107 powietrza \u2013 80\u201395%, wysokie temperatury powietrza i obfite opady. \u015arednia temperatura miesi\u0119czna to 26\u201328 \u00b0C. W Malezji Zachodniej \u015brednia temperatura roczna wynosi 27 \u00b0C na nizinach. Na wybrze\u017cu Malezji Wschodniej temperatury wahaj\u0105 si\u0119 do 23 \u00b0C do 32 \u00b0C. Z racji obfitych opad\u00f3w deszczu sie\u0107 rzeczna w Malezji jest g\u0119sta i zasobna w wod\u0119. G\u0142\u00f3wne rzeki kraju to: na P\u00f3\u0142wyspie Malajskim \u2013 Sungai Pahang (434 km d\u0142ugo\u015bci), uchodz\u0105ca do Morza Po\u0142udniowochi\u0144skiego i Sungai Perak uchodz\u0105ca do cie\u015bniny Malakka, a na Borneo \u2013 Batang Rajang (563 km).<\/p>\n\n\n\n
Mjanma<\/p>\n\n\n\n
To kraj g\u00f3rzysty, gdzie obszary g\u00f3rskie zajmuj\u0105 p\u00f3\u0142nocn\u0105, wschodni\u0105 i zachodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kraju. Centralna cz\u0119\u015b\u0107 kraju jest nizinna i zajmuje j\u0105 R\u00f3wnina Irawadi. \u015arodkowa cz\u0119\u015b\u0107 kraju \u2013 R\u00f3wnina Irawadi jest akumulacyjn\u0105 nizinn\u0105 formacj\u0105 geologiczn\u0105 o przebiegu po\u0142udnikowym. Tworzy j\u0105 r\u00f3w tektoniczny, kt\u00f3ry jest zbudowany z utwor\u00f3w trzeciorz\u0119dowych, wype\u0142niaj\u0105 go \u017cyzne aluwia. Obszar nizin jest podzielony pasmem niewysokich g\u00f3r Pegu Yoma na cz\u0119\u015b\u0107 wschodni\u0105 i zachodni\u0105. G\u00f3ry wznosz\u0105 si\u0119 \u015brednio na wysoko\u015b\u0107 oko\u0142o 600 m n.p.m. najwy\u017csze wzniesienia licz\u0105 oko\u0142o 1500 m n.p.m. Tereny g\u00f3rskie dziel\u0105 si\u0119 na trzy regiony. Na zachodzie kraju ci\u0105gn\u0105 si\u0119 G\u00f3ry Zachodniobirma\u0144skie o wysoko\u015bci maksymalnej 3825 m n.p.m. \u2013 szczyt Sarametu wnosz\u0105cy si\u0119 na granicy z Indiami. G\u00f3ry te biegn\u0105 wzd\u0142u\u017c granicy z Indiami i Bangladeszem, a nast\u0119pnie wzd\u0142u\u017c wschodniego brzegu Zatoki Bengalskiej. G\u00f3ry Zachodniobirma\u0144skie zbudowane s\u0105 z piaskowc\u00f3w i wapieni pochodz\u0105cych z kredy. W p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci kraju, fragment granicy z Chinami tworz\u0105 g\u00f3ry Hengduan Shan, gdzie najwy\u017cszy szczyt Hkakabo Razi wznosi si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 5881 m n.p.m. Obszar ten stanowi zarazem kulminacj\u0119 Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej. Wschodnia cz\u0119\u015b\u0107 Mjanmy jest zaj\u0119ta przez wy\u017cynno-g\u00f3rzysty obszar Szan (prowincja Szan). Najwy\u017cszym szczytem tego regionu jest g\u00f3ra Loileng, kt\u00f3ra wznosi si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 2745 m n.p.m. Linia brzegowa kraju jest silnie rozwini\u0119ta. Na obszarze w\u00f3d Zatoki Bengalskiej w niewielkiej odleg\u0142o\u015bci od wybrze\u017cy Mjanmy le\u017c\u0105 dwie stosunkowo du\u017ce wyspy: Jnabie o powierzchni 100 km\u00b2 i Cheduba o powierzchni 523 km\u00b2. Na Morzu Andama\u0144skim rozci\u0105ga si\u0119 Archipelag Mjeik (Mergui), kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 z 804 zr\u00f3\u017cnicowanych wysp, o \u0142\u0105cznej powierzchni 3,5 tys. km\u00b2, z kt\u00f3rych najwi\u0119ksza z nich \u2013 Kada\u0148 liczy 450 km\u00b2. Wyspy s\u0105 cz\u0119\u015bciowo zbudowane z raf koralowych. Archipelag ci\u0105gnie si\u0119 wzd\u0142u\u017c p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci P\u00f3\u0142wyspu Malajskiego. Mjanma nale\u017cy do obszar\u00f3w sejsmicznych, nawiedzanych przez trz\u0119sienia ziemi. Mjanma le\u017cy w wi\u0119kszo\u015bci swojego obszaru w strefie klimatu zwrotnikowego monsunowego, dotyczy to tak\u017ce obszar\u00f3w na samym po\u0142udniu kraju, gdzie klimat posiada wybitnie morsk\u0105, wilgotn\u0105 odmian\u0119. Kra\u0144ce p\u00f3\u0142nocne znajduj\u0105 si\u0119 pod wp\u0142ywem klimatu podzwrotnikowego i tak\u017ce o monsunowej odmianie. Je\u015bli chodzi o wilgotn\u0105 odmian\u0119, to ta tyczy si\u0119 nie tylko obszar\u00f3w le\u017c\u0105cych na po\u0142udniu kraju, zw\u0142aszcza wybrze\u017ca zachodniego, ale i G\u00f3r Araka\u0144skich oraz regionu Szan. Sie\u0107 rzeczna kraju jest dobrze rozwini\u0119ta i ma wyra\u017any, warunkowany tektoniczn\u0105 form\u0105 krajobrazu uk\u0142ad po\u0142udnikowy. G\u0142\u00f3wn\u0105 rzek\u0105 kraju jest Irawadi, kt\u00f3ra przep\u0142ywa przez zachodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 r\u00f3wniny o tej samej nazwie.<\/p>\n\n\n\n
Gospodarka pa\u0144stw P\u00f3\u0142wyspu Indochi\u0144skiego<\/p>\n\n\n\n
Singapur jest najbardziej, po Japonii, rozwini\u0119tym pa\u0144stwem Azji. Ze wzgl\u0119du na gwa\u0142towny rozw\u00f3j gospodarczy od czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej zalicza si\u0119 go do \u201eazjatyckich tygrys\u00f3w\u201d. Sukces gospodarczy Singapur zawdzi\u0119cza stabilizacji politycznej, cz\u0119\u015bciowemu planowaniu gospodarczemu, zach\u0119caniu firm zagranicznych do inwestowania w kraju (dzi\u0119ki niskim podatkom dla firm w Singapurze dzia\u0142a ponad 3000 zagranicznych przedsi\u0119biorstw), sta\u0142emu unowocze\u015bnianiu transportu i przemys\u0142u oraz dogodnemu po\u0142o\u017ceniu. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni jednak na przyk\u0142ad A*STAR (Agency for Science, Technology and Research), pa\u0144stwowa instytucja, zajmuj\u0105ca si\u0119 wspieraniem rozwoju przemys\u0142u wysokich technologii. Inn\u0105 dziedzin\u0105 znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 pod kontrol\u0105 pa\u0144stwa jest polityka mieszkaniowa. Singapur jest czwartym finansowym centrum \u015bwiata po Londynie, Nowym Jorku i Tokio. Podstaw\u0105 gospodarki s\u0105 us\u0142ugi wytwarzaj\u0105ce 68,7% PKB. Budownictwo i przemys\u0142 wytwarzaj\u0105 31,2%, a rolnictwo 0,1%. Singapur jest najwi\u0119kszym o\u015brodkiem finansowym, handlowym i bankowym w Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej. Dzia\u0142a tutaj 170 bank\u00f3w, z czego ok. 120 zagranicznych oraz 80 towarzystw ubezpieczeniowych. Singapur to centrum wolnoc\u0142owego handlu, najwi\u0119ksza na \u015bwiecie gie\u0142da kauczuku, przypraw korzennych i cyny. W Singapurze najbardziej rozwini\u0119t\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105 przemys\u0142u jest przemys\u0142 elektroniczny. W Singapurze wytwarza si\u0119 rocznie po\u0142ow\u0119 \u015bwiatowej produkcji dysk\u00f3w twardych. Na wysokim poziomie stoj\u0105 przemys\u0142 precyzyjny, rafineryjny, chemiczny (leki, tworzywa sztuczne, wyroby gumowe), maszynowy (urz\u0105dzenia do wydobywania cyny), mechaniczny i stoczniowy. Singapur zaraz po Rotterdamie i Houston jest najwa\u017cniejszym o\u015brodkiem przemys\u0142u rafineryjnego, 5 rafinerii przetwarza rop\u0119 importowan\u0105 z Arabii Saudyjskiej, Iranu, Malezji i Indonezji. Grunty orne zajmuj\u0105 1,4% powierzchni Singapuru. Rozwin\u0119\u0142a si\u0119 hodowla ryb, g\u0142\u00f3wnie akwariowych (z przeznaczeniem na eksport). W 2015 kraj ten odwiedzi\u0142o 12,052 mln turyst\u00f3w (1,6% wi\u0119cej ni\u017c w roku poprzednim), generuj\u0105c dla niego przychody na poziomie 16,743 mld dolar\u00f3w. W 2018 Singapur odwiedzi\u0142o 14,47 mln turyst\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata \u2013 by\u0142 pi\u0105tym najcz\u0119\u015bciej odwiedzanym miastem \u015bwiata. Port w Singapurze jest drugim co do wielko\u015bci portem na \u015bwiecie pod wzgl\u0119dem prze\u0142adunku kontener\u00f3w (wi\u0119kszy znajduje si\u0119 w Szanghaju). W 2005 roku prze\u0142adowano 423 mln t \u0142adunk\u00f3w. Do portu \u0142\u0105cznie zawija ok. 130 tys. statk\u00f3w rocznie. W Singapurze znajduje si\u0119 najwi\u0119ksze w Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej lotnisko. W 2005 roku warto\u015b\u0107 eksportu wynios\u0142a 230 mld USD, a importu 200 mld USD. Eksportuje si\u0119 przede wszystkim maszyny i urz\u0105dzenia elektroniczne, dobra konsumpcyjne, produkty ropopochodne. Importuje si\u0119 aparatur\u0119 telekomunikacyjn\u0105, maszyny, rop\u0119 naftow\u0105 i \u017cywno\u015b\u0107. Singapur handluje g\u0142\u00f3wnie z Malezj\u0105, Indonezj\u0105, Stanami Zjednoczonymi i Chinami.<\/p>\n\n\n\n
Malezja zaliczana jest do kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119, o wysokim tempie rozwoju gospodarczego. Jeszcze w latach 60. XX w. gospodarka Malezji opiera\u0142a si\u0119 na eksporcie surowc\u00f3w \u2013 przede wszystkim kauczuku i cyny, kt\u00f3re stanowi\u0142y 85% eksportu. W Malezji wyst\u0119puj\u0105 najwi\u0119ksze na \u015bwiecie z\u0142o\u017ca rud cyny \u2013 ok. 20% zasob\u00f3w \u015bwiatowych, obfite z\u0142o\u017ca ropy naftowej oraz gazu ziemnego na Morzu Po\u0142udniowochi\u0144skim.<\/p>\n\n\n\n