{"id":30,"date":"2026-03-03T22:20:47","date_gmt":"2026-03-03T21:20:47","guid":{"rendered":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/?p=30"},"modified":"2026-03-03T22:20:47","modified_gmt":"2026-03-03T21:20:47","slug":"rosja-bialorus-i-ukraina-charakterystyka-geograficzna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/2026\/03\/03\/rosja-bialorus-i-ukraina-charakterystyka-geograficzna\/","title":{"rendered":"Rosja, Bia\u0142oru\u015b i Ukraina &#8211; charakterystyka geograficzna"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/hdr.undp.org\/data-center\/human-development-index#\/indicies\/HDI\">https:\/\/hdr.undp.org\/data-center\/human-development-index#\/indicies\/HDI<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\">Rosja<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Po\u0142o\u017cenie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-nowrap is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-3a88641f wp-block-group-is-layout-flex\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rosja to najwi\u0119ksze pa\u0144stwo \u015bwiata, le\u017c\u0105ce w Europie Wschodniej i p\u00f3\u0142nocnej Azji. Rozci\u0105ga si\u0119 od Ba\u0142tyku po Ocean Spokojny i od Oceanu Arktycznego po Morze Czarne oraz Kaspijskie. Ma bardzo d\u0142ug\u0105 lini\u0119 brzegow\u0105 i graniczy z wieloma pa\u0144stwami Europy i Azji. Cz\u0119\u015b\u0107 terytorium le\u017cy nawet na p\u00f3\u0142kuli zachodniej (Czukotka).<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"500\" src=\"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Russia_on_the_globe_Russia_centered.svg_-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-83\" style=\"width:273px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Russia_on_the_globe_Russia_centered.svg_-3.png 500w, https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Russia_on_the_globe_Russia_centered.svg_-3-300x300.png 300w, https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Russia_on_the_globe_Russia_centered.svg_-3-150x150.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Po\u0142o\u017cenie Rosji w Europie i Azji<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Klimat<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dominuje klimat umiarkowany kontynentalny i podbiegunowy. Na wschodzie wyst\u0119puje klimat monsunowy, a nad Morzem Czarnym \u2013 podzwrotnikowy. Zimy s\u0105 bardzo mro\u017ane (na Syberii nawet poni\u017cej \u201350\u00b0C), lata kr\u00f3tkie i ciep\u0142e na po\u0142udniu. Opady malej\u0105 w g\u0142\u0105b l\u0105du, a roczne amplitudy temperatur nale\u017c\u0105 do najwi\u0119kszych na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ukszta\u0142towanie powierzchni <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W cz\u0119\u015bci europejskiej dominuje Nizina Wschodnioeuropejska. Granic\u0105 mi\u0119dzy Europ\u0105 a Azj\u0105 s\u0105 g\u00f3ry Ural. Na wsch\u00f3d rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 rozleg\u0142e niziny i wy\u017cyny Syberii oraz liczne pasma g\u00f3rskie (m.in. A\u0142taj, Sajany, g\u00f3ry Kamczatki). Najwy\u017cszy szczyt to Elbrus (5642 m n.p.m.), najni\u017cszy punkt le\u017cy nad Morzem Kaspijskim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Wody<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wi\u0119kszo\u015b\u0107 rzek uchodzi do Oceanu Arktycznego. Najwa\u017cniejsze to Lena, Ob, Jenisej i Wo\u0142ga (najd\u0142u\u017csza rzeka Europy). W Rosji znajduje si\u0119 ok. 2 mln jezior, w tym Bajka\u0142 \u2013 najg\u0142\u0119bsze jezioro \u015bwiata i ogromny rezerwuar wody s\u0142odkiej. Wyst\u0119puj\u0105 te\u017c rozleg\u0142e bagna i lodowce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gleby i surowce naturalne<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rosja posiada jedne z najwi\u0119kszych na \u015bwiecie zasob\u00f3w czarnoziem\u00f3w (g\u0142\u00f3wnie w europejskiej cz\u0119\u015bci i na po\u0142udniowej Syberii), gleb bielicowych w tajdze oraz gleb bagiennych i wiecznej zmarzliny na p\u00f3\u0142nocy. Kraj jest ekstremalnie bogaty w surowce: najwi\u0119ksze na \u015bwiecie zasoby gazu ziemnego i diament\u00f3w, drugie co do wielko\u015bci z\u0142o\u017ca ropy naftowej, ogromne ilo\u015bci w\u0119gla kamiennego, rud \u017celaza, niklu, miedzi, palladu, platyny, z\u0142ota oraz metali ziem rzadkich.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rosja\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rosja<\/a><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\">Bia\u0142oru\u015b <\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Po\u0142o\u017cenie<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-nowrap is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-3a88641f wp-block-group-is-layout-flex\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bia\u0142oru\u015b to stosunkowo du\u017ce pa\u0144stwo w Europie Wschodniej, le\u017c\u0105ce w dorzeczu g\u00f3rnego Dniestru, Dniepru i Niemna. Rozci\u0105ga si\u0119 od granicy z Polsk\u0105 i Litw\u0105 na zachodzie po Rosj\u0119 na wschodzie i Ukrain\u0119 na po\u0142udniu. Nie ma dost\u0119pu do morza. <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"428\" src=\"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Belarus_in_Europe.svg_.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-81\" style=\"aspect-ratio:1.1682270505799917;width:325px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Belarus_in_Europe.svg_.png 500w, https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Belarus_in_Europe.svg_-300x257.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Po\u0142o\u017cenie Bia\u0142orusi w Europie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Klimat<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dominuje klimat umiarkowany kontynentalny. Zimy s\u0105 d\u0142ugie i mro\u017ane (cz\u0119sto poni\u017cej \u201320\u00b0C, miejscami do \u201330\u00b0C), lata umiarkowanie ciep\u0142e. Opady s\u0105 do\u015b\u0107 r\u00f3wnomierne przez ca\u0142y rok, z niewielk\u0105 przewag\u0105 lata. Amplitudy temperatur s\u0105 znaczne, ale mniejsze ni\u017c w g\u0142\u0119bi Rosji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ukszta\u0142towanie powierzchni <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bia\u0142oru\u015b le\u017cy na Nizinie Wschodnioeuropejskiej \u2013 kraj jest w przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci nizinny i pag\u00f3rkowaty. Najwy\u017csze wzniesienia to D\u017awinska Grz\u0119da i Grz\u0119da Mi\u0144ska (najwy\u017cszy punkt \u2013 g\u00f3ra Dzier\u017cy\u0144ska, 345 m n.p.m.). Najni\u017csze miejsca znajduj\u0105 si\u0119 w dolinach rzecznych (ok. 90 m n.p.m.). Du\u017ce obszary zajmuj\u0105 sandry, moreny i pradoliny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Wody<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bia\u0142oru\u015b jest bardzo bogata w wody \u015br\u00f3dl\u0105dowe. Najwa\u017cniejsze rzeki to Dniepr, Niemen, Zachodnia D\u017awina i Bug. Kraj ma ok. 11 tysi\u0119cy jezior (najwi\u0119ksze to Narocz \u2013 79,6 km\u00b2). Wyst\u0119puje bardzo du\u017ca liczba bagien i torfowisk (ok. 14% powierzchni), zw\u0142aszcza na Polesiu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gleby i surowce naturalne<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bia\u0142oru\u015b ma bardzo dobre warunki glebowe \u2013 dominuj\u0105 \u017cyzne lessy i czarnoziemy na po\u0142udniu i wschodzie oraz gleby bielicowe i darniowo-bielicowe w centralnej i p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci. Kraj jest stosunkowo ubogi w surowce mineralne \u2013 najwa\u017cniejsze to pota\u017c (du\u017ce z\u0142o\u017ca soli potasowych \u2013 jedne z najwi\u0119kszych w Europie), torf, ropa naftowa (ma\u0142e z\u0142o\u017ca), s\u00f3l kamienna oraz niewielkie ilo\u015bci granitu, dolomitu i surowc\u00f3w budowlanych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bia\u0142oru\u015b\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bia\u0142oru\u015b<\/a><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\">Ukraina<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Po\u0142o\u017cenie <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ukraina to jedno z najwi\u0119kszych pa\u0144stw Europy, le\u017c\u0105ce w Europie Wschodniej. Rozci\u0105ga si\u0119 od Karpat i granicy z Polsk\u0105, S\u0142owacj\u0105 i W\u0119grami na zachodzie po Donbas i wybrze\u017ce Morza Azowskiego na wschodzie, a od Morza Czarnego i Krymu na po\u0142udniu po granic\u0119 z Bia\u0142orusi\u0105 na p\u00f3\u0142nocy. Ma bardzo d\u0142ug\u0105 lini\u0119 brzegow\u0105 nad Morzem Czarnym i Azowskim.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"428\" src=\"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ukraine_in_Europe.svg_.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-84\" style=\"aspect-ratio:1.1682322801024765;width:308px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ukraine_in_Europe.svg_.png 500w, https:\/\/ge26.dkonto.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Ukraine_in_Europe.svg_-300x257.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Po\u0142o\u017cenie Ukrainy w Europie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Klimat<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dominuje klimat umiarkowany kontynentalny. Na po\u0142udniu (wybrze\u017ce) i na Krymie wyst\u0119puje klimat podzwrotnikowy \u015br\u00f3dziemnomorski. Zimy s\u0105 umiarkowanie mro\u017ane (\u20135 do \u201315\u00b0C, na wschodzie i p\u00f3\u0142nocy zimniej), lata gor\u0105ce (cz\u0119sto powy\u017cej +30\u00b0C). Opady malej\u0105 z zachodu (800\u20131000 mm) na wsch\u00f3d i po\u0142udniowy wsch\u00f3d (300\u2013500 mm).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ukszta\u0142towanie powierzchni <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zachodnia cz\u0119\u015b\u0107 to Wy\u017cyna Podolska i Wo\u0142y\u0144sko-Podolska oraz Karpaty (najwy\u017cszy szczyt \u2013 Howerla, 2061 m n.p.m.). Centralna i wschodnia cz\u0119\u015b\u0107 to rozleg\u0142a, falista Nizina Wschodnioeuropejska (Nizina Ukrai\u0144ska). Na po\u0142udniu \u2013 Nizina Nadczarnomorska i Krymskie G\u00f3ry. Najni\u017cszy punkt przy Morzu Czarnym (ok. \u20135 m w okolicach jeziora Siwasz).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Wody<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najwa\u017cniejsze rzeki to Dniepr (najwi\u0119ksza i najd\u0142u\u017csza na Ukrainie), Dniestr, Po\u0142udniowy Bug i Doniec. Ukraina ma bardzo wiele sztucznych zbiornik\u00f3w (najwi\u0119kszy \u2013 Zbiornik Kachowski, przed zniszczeniem). Du\u017ca liczba jezior (g\u0142\u00f3wnie limanowe i polodowcowe) oraz bagien (zw\u0142aszcza na Polesiu).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gleby i surowce naturalne<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ukraina posiada najwi\u0119ksze na \u015bwiecie obszary bardzo \u017cyznych czarnoziem\u00f3w (ok. 1\/3 \u015bwiatowych zasob\u00f3w), zw\u0142aszcza w centralnej i wschodniej cz\u0119\u015bci, oraz lessy i gleby szare w strefie lasostepu. Kraj jest bardzo bogaty w surowce: ogromne z\u0142o\u017ca w\u0119gla kamiennego (Donbas), rud \u017celaza (Krywyj Rih), manganu (Nikopol), tytanu, uranu, grafitu, kaolinu, siarki, soli kamiennej oraz znaczne ilo\u015bci ropy naftowej i gazu ziemnego (g\u0142\u00f3wnie na wschodzie i szelfie Morza Czarnego).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ukraina\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ukraina<\/a><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>https:\/\/hdr.undp.org\/data-center\/human-development-index#\/indicies\/HDI Rosja Po\u0142o\u017cenie Rosja to najwi\u0119ksze pa\u0144stwo \u015bwiata, le\u017c\u0105ce w Europie Wschodniej i p\u00f3\u0142nocnej Azji. Rozci\u0105ga si\u0119 od Ba\u0142tyku po Ocean Spokojny i od Oceanu Arktycznego po Morze Czarne oraz Kaspijskie. Ma bardzo d\u0142ug\u0105 lini\u0119 brzegow\u0105 i graniczy z wieloma pa\u0144stwami Europy i Azji. Cz\u0119\u015b\u0107 terytorium le\u017cy nawet na p\u00f3\u0142kuli zachodniej (Czukotka). Klimat Dominuje klimat [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-30","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":85,"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30\/revisions\/85"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ge26.dkonto.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}